Het Open Boek Texel

< Terug



Op de leestafel - boekbesprekingen




Daar komen de vliegen - David Pefko

Uitgeverij Prometheus, 2017





De hoofdpersoon van Daar komen de vliegen is Jerry Kirschenbaum, een Joodse zakenman uit New York, met een heel bijzondere hobby: het verzamelen van bijzondere en peperdure exemplaren van de automaton in de vorm van vogels. Dit zijn zelfbewegende machines die lijken op een robot.
Daar komen de vliegen is gebaseerd op de meesterfraudeur Bernie Madoff, die in 2008 werd ontmaskerd door de Amerikaanse politie.

Het boek bestaat uit de delen automaton, haptonomie en daar komen de vliegen. De spanning wordt opgebouwd door verschillende personages aan het woord te laten. Ruth Kirschenbaum blijft haar man trouw ondanks diens frauduleuze praktijken waarbij hij veel geld van talloze mensen verkwanselt. Ze is zeer gevoelig voor de rijkdom die haar man heeft vergaard en zet zich daarnaast volop in voor liefdadigheid en doneren voor goede doelen. Yanakis, die niet in dienst werd genomen door Kirschenbaum en uiteindelijk de klokkenluider is en de ontmaskering en het failliet van Kischenbaum op zijn geweten heeft. Een mooie rol is weggelegd voor Monica, de verzorgster van Andy, de zwaar gehandicapte zoon van Ruth en Jerry.

Daar komen de vliegen is een ontroerend familiefamiliedrama over vertrouwen en toenemend ongeloof, waarbij je - ondanks het zeer frauduleuze gedrag van de hoofdpersoon - sympathie voor hem blijft houden.

David Pefko (1983) debuteerde in 2009 met de roman Levi Andreas. In 2011 verscheen zijn tweede roman Het voorseizoen, waarmee hij de Gouden Boekenuil won. Van dit boek werden 15.000 exemplaren verkocht.
Pefko schreef verhalen en columns in onder andere Hollands Maandblad, NRC Handelsblad en Tirade.


Lennie Haarsma, maart 2017



Vuurkind - S.K. Tremayne


Uitgeverij Prometeus, 2016





Vuurkind begint met een eerbetoon aan zijn voorouders. In de noot die voorafgaat aan het boek schetst de schrijver de achtergrond van het boek. Dat speelt zich af in en rond de tin-en kopermijnen in Cornwall, waar de grootmoeder van de schrijver op haar tiende werkte als 'bal maiden': een meisje dat met een hamer stenen in stukken moest slaan in een van de mijnen in Noord Cornwall.

De mijnen spelen een belangrijke rol in het boek, omdat daar op mysterieuze wijze de moeder van de achtjarige Jamie is omgekomen. Rachel is getrouwd met de rijke, knappe en geheimzinnige David en wordt de stiefmoeder van Jamie. Ze verhuist naar het Carnhallow House in Cornwall, waar zij een nieuw leven opbouwt.
Ondanks haar inspanningen om een band met Jamie op te bouwen blijft Jamie dreigende woorden tegen Rachel te uiten en vertoont hij vreemd gedrag doordat hij zegt contact te hebben met zijn overleden moeder. David werkt vooral in Londen, komt enkel in de weekends thuis en wil geen antwoord geven op de vragen die Rachel hem stelt over de toedracht van het overlijden van zijn vrouw, over het vreemde gedrag van Jamie. Rachel gaat zelf op onderzoek uit, wordt steeds banger voor de toekomstvoorspellingen van Jamie die haar persoonlijk treffen: 'Met Kerstmis ga je dood.'

Vuurkind is goed geschreven, spannend tot op de laatste bladzijde en het lukt de auteur je als lezer met verschillende scenario's om de tuin te leiden. De sfeer van het oude leven in de mijnen in het ruige Cornwall met steile kliffen geven het boek een prachtige en goed voor te stellen achtergrond.

S.K. Tremayne is het pseudoniem van een internationale bestsellerauteur, die woont en werkt in Londen. Hij schreef begin 2015 de ijzingwekkende spannende thriller IJstweeling, waarvan er in Nederland en Vlaanderen meer dan 55.000 werden verkocht.


Lennie Haarsma, december 2016



Operatie Caesar - Garance Le Caisne

Uitgeverij De Bezige Bij, 2016




 
Het regime van Assad vecht sinds 2011 een strijd uit op leven en dood. De oorlog in Syrië heeft zich nu uitgebreid naar Europa, met bloedige aanslagen in Brussel, Parijs en Duitsland. In Syrië heeft de burgeroorlog al aan meer dan 150.000 mensen het leven gekost.

Twee jaar lang, tussen 2011 en 2013 kopieerde een fotograaf van de militaire politie met de schuilnaam Caesar duizenden foto's van gevangenen die waren overleden, veelal als gevolg van marteling of uithongering. Caesar handelde in opdracht van het regime Assad. Hij moest de foto's documenteren en archiveren. De lichamen droegen nummers die op de huid waren geschreven. Hij heeft de foto's op usb-sticks gezet om ze, verborgen in zijn schoen of zijn riem, het gebouw uit te smokkelen. Hij liep over naar de Syrische oppositie en met hun hulp vluchtte hij het land uit.

Operatie Caesar bevat, naast de getuigenis van 13 slachtoffers die ook Syrië zijn ontvlucht, het verhaal van Caesar, die zijn leven en dat van zijn familie op het spel zette: 'Ik zat gevangen tussen twee vuren. Ik was bang te worden gearresteerd door de rebellen omdat ik voor het regime werkte en ik was bang om te worden gepakt door het regime omdat ik bewijzen van martelingen verzamelde.'
Op de vraag van de Amerikaanse David Crane, voormalig hoofdaanklager van het VN-tribunaal voor Sierra Leone, waarom hij de foto's in vrije wil heeft overgedragen antwoordt hij: 'Ik heb dit gedaan voor de Syriërs. Zodat de moordenaars verantwoordelijk worden gesteld voor hun misdaden en berecht zullen worden. Ik heb Syrië met zuivere, oprechte bedoelingen verlaten en hoop door het tonen van de foto's de ware aard van het moorddadige bewind van Assad aan te tonen.'
Informatie van overlopers is in het verleden weleens onbetrouwbaar gebleken, maar Crane vond Caesar 'een geloofwaardige getuige die de waarheid vertelt'.
De foto's zijn o.a. vertoond in het Congres van de Verenigde Naties en eind 2015 heeft de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch de beelden erkend als authentiek bewijs van misdaden tegen de menselijkheid.

Hoewel de onderhandelingen over vrede in Syrie al een tijd lang gaande zijn, blijft vrede ver weg.
Garance Le Caisne is een onafhankelijk journalist. Ze woonde in Cairo en deed voor Franse media verslag van de Arabische Lente. Haar reportages worden gepubliceerd in onder andere Le Journal du Dimanche en L'Observateur en overgenomen in toonaangevende internationale media.
 
Lennie Haarsma, augustus 2016



Een soort van liefde - Alicja Gescinska

Uitgeverij De Bezige Bij, 2016





Waarom is de mens wie hij is? Wat is liefde? Van iemand houden tegen beter weten in? Kies je in of voor de liefde?

In Een soort van liefde gaat het om verschillende soorten liefde: van een moeilijke liefde tussen een vader en dochter en de liefde tussen een oudere professor en een jonge studente. Het boek vertelt afwisselend het verhaal van de dochter en van Anna, een Vlaamse studente die een belangrijke rol in het leven van haar vader heeft vervuld.

Elisabeth is psychologe en enig kind van een bekende professor Duitse cultuurgeschiedenis, genaamd Raymond Vernon. Haar ouders zijn gescheiden toen zij jong was en haar relatie met hem was niet goed. Het lijkt haar daarom niet zwaar na zijn dood zijn huis leeg te maken. Allengs krijgt ze meer en meer zicht op haar vaders leven; ze probeert hem, en de keuzes die hij in zijn leven heeft gemaakt, te begrijpen. Ook haar eigen herinneringen aan de 'verplichte' bezoeken aan haar vader en diens nieuwe partner komen boven. Elisabeth is therapeute. Met haar patiënten bespreekt ze alle schaduwkanten van de liefde. Zelf weet ze niet goed te handelen in de liefde.

Anna is afgestudeerd aan de universiteit van Leuven en gaat naar de VS om daar te promoveren op het werk van Emily Dickinson. Via een studiegroepje komt ze in contact met de charismatische professor Germanistiek Raymond Vernon, waarmee ze een kortdurende maar intensieve liefdesrelatie begint. Ze verdwijnt zonder afscheid van hem te nemen, wat van grote invloed zal zijn op het verdere leven en het kluizenaarsbestaan van Vernon.

De liefde kent geen eenduidige antwoorden in het boek en wordt op filosofische wijze uitgewerkt, zoals in de volgende zin uit een van Anna's brieven. 'Nee, het is niet de rede, maar het vermogen om lief te hebben dat ons tot mens maakt. De mens is een soort van liefde,' wat een verwijzing naar de titel van het boek is.
Als Anna vraagt wat de definitie van ons samenzijn is, antwoord Raymond Vernon dat er geen categorie bestaat waarin je ons kunt onderbrengen. 'Vraag me niet om een Linnaeus van de liefde te zijn, dat kan niet. Ik denk niet dat je de liefde kunt classificeren als planten.'

In een interview met de schrijfster in het VPRO-boekenprogramma in maart van dit jaar geeft ze enkele antwoorden op wat de liefde is/zou zijn. 'We hebben geen vat op de liefde. Immers mensen die alleen zijn hebben ook keuzes gemaakt in de liefde. En het beeld dat wij over de ander hebben zegt meer over ons en beïnvloedt hoe wij liefhebben. Ook heeft liefde niets met rechtvaardigheid te maken'. Ze noemt nogmaals het motto van haar boek van Emily Dickinson: liefde is als het leven- louter langer.

Alicja Geschinka (1981), geboren in Warschau, is een van de meest toonaangevende jonge filosofen van België en Nederland. Zij vluchtte in 1988 met haar familie van communistisch Polen naar België, waar zij in Gent promoveerde als doctor in de filosofie. In 2011 verscheen van haar hand De verovering van de vrijheid, een non-fictieboek waarin ze de morele onverschilligheid van deze tijd aankaart en dat alom lof oogstte.


Lennie Haarsma, maart 2016



Tussen de wereld en mij - Ta Nehisi Coates

Uitgeverij Amsterdam University Press, 2015





'Ik schrijf je in je vijftiende levensjaar. Ik schrijf je omdat dit het jaar is waarin je hebt gezien hoe Eric Garner gewurgd werd voor het verkopen van sigaretten; omdat je nu weet dat Renisha Mc Bride werd neergeschoten, omdat ze hulp zocht; dat John Crawford neergeschoten werd omdat hij in een warenhuis rondliep. En je hebt mannen in uniform langs Tamir Rice zien rijden om hem te vermoorden: een twaalfjarig kind dat ze op grond van hun eed hadden moeten beschermen. En je hebt gezien hoe mannen in dezelfde uniformen Marlene Pinnock afranselden, een oma, aan de kant van de weg. En je weet nu, als je het niet al wist, dat de politiebureaus van dit land bevoegd zijn om je lichaam te vernietigen.'

In 1963 schreef de Afro-Amerikaanse schrijver James Baldwin The Fire Next Time, een lange brief aan zijn 15 jaar oude neefje James. Daarin reflecteert hij op zijn leven als zwarte man in de VS. In Tussen de wereld en mij kiest Ta-Nehishi Coates voor dezelfde briefvorm waarin hij het woord richt tot zijn 15- jarige zoon en beschrijft hoe het is om als zwarte jongen op te groeien in Amerika. Hiermee levert hij een eerbetoon aan Baldwin. Coates zegt niet dat je de strijd moet opgeven, sterker, dat is je levensvervulling, maar je moet geen licht aan de horizon verwachten. Je moet schoonheid vinden in de strijd zelf. Daarmee verwijst Coates naar het zwarte volk, een groep die zoveel heeft geleden, maar ook zoveel moois heeft voortgebracht op het gebied van cultuur en literatuur.

De schrijver spaart in ruim 100 pagina's lange brief zijn zoontje niet; hij heeft niets om hem te troosten. Hij raadt hem uiteindelijk aan geluk te vinden in de strijd zelf en in zijn eigen lichaam, omdat dat het enige is wat je hebt. Tussen de wereld en mij is geboren uit herinneringen van de schrijver aan zijn jeugd in West-Baltimore. Zijn vader zat bij de Black Panters. De angst domineert zijn jeugd. De angst die hij als schooljongen had om de straat over te steken. Angst die hij voelt als hij voor het eerst Amerika verlaat en Parijs bezoekt. Deze angst voelt hij ook als vader voor zijn zoontje. 'Wat ik leerde was: de zwarte man in mijn straat is voor mij wellicht eng, maar zelf is hij banger voor mij, en de statistieken geven hem gelijk. Ik snapte ook het angstige gezicht van de demonstrant. En soms heb je literatuur nodig om te snappen wat je op straat ziet.' Coates stelt dat witte mensen zich in Dromenland bevinden, in slaap gesukkeld en levend in de suburbs met hun gemaaide gazonnetjes. Hij noemt hen geen witten, maar 'mensen die geloven dat ze wit zijn', want ras is volgens hem een sociaal construct.

Tussen de wereld en mij is qua stijl lyrisch en de inhoud is hard. De brief aan zijn zoon is te beschouwen als een essay over rassenproblemen in de VS. Volgens de schrijver leeft het slavernijverleden nog tastbaar door in de Amerikaanse steden en in mensenlevens. In al zijn artikelen en boeken is dezelfde les te lezen: dat je Amerika niet kunt snappen zonder in te zien hoe het witte superioriteitsdenken de hoeksteen van de samenleving vormt.

Na het lezen blijf je achter met de vraag hoe het gesteld is met het racisme in Nederland. De in de VS wonende journalist en recensent van de Groene Amsterdammer is hier vrij pessimistisch over. Hij beschrijft dat in de Nederlandse media niemand racistisch wil heten terwijl het netto-effect is dat er vele witte enclaves zijn. Ook ziet hij dat hier een klimaat heerst vol goede bedoelingen. Maar die in de ogen van Coates eerdere een slaappil zijn om 'de droom in stand te houden'.

Ta- Nihishi Coates (39) is correspondent voor The Atlantic. Hij is auteur van de biografie The Beautiful Struggle. Hij is in korte tijd de invloedrijkste denker over cultuur, politiek en racisme geworden. In Amerikaanse media geldt hij als de man die de 'intellectuele leegte vult die is ontstaan na het overlijden van James Baldwin. De schrijver woont met zijn vrouw en zoon in New York en verblijft tijdelijk met zijn gezin in Parijs.


Lennie Haarsma, maart 2016



Misschien Esther - Katja Petrowskaja

Uitgeverij De Bezige Bij, 2015





Misschien Esther speelt zich vooral af in Tsaristisch Rusland en de Sovjet-Unie onder Poetin. Het is de persoonlijke zoektocht van de schrijfster naar haar verdwenen Joodse familieleden. 'De lijst mensen die zich tot mijn familie mogen rekenen, was met tien vingers afgewerkt.' Feitelijk leven de meeste van haar familieleden alleen voort als naam, want slechts een handjevol heeft de twee ergste rampen van de twintigste eeuw, het stalinisme en het nazisme, overleefd. De familiegeschiedenis bestaat naast archiefonderzoek uit gesprekken, verhalen van de vele reizen van de auteur en haar eigen gedachten over haar familieleden. De titel van dit persoonlijke verhaal slaat op de overgrootmoeder. Diens kleinzoon herinnert zich niet hoe zijn oma heette; misschien Esther?

Met Misschien Esther krijgen mensen die er niet meer zijn een gezicht en probeert de schrijfster van al haar ontdekkingen en indrukken een samenhangend geheel te maken van de tragiek die behalve haar familie zoveel andere Joodse families is overkomen. Schokkend zijn de beschrijvingen van de processen onder Stalin en de weerzinwekkende moordpartij van meer dan 33.000 Joden in september 1941 bij Babi Jar, een ravijn net buiten Kiev.
Petrowskaja gaat er op onderzoek en ze vraagt zich of een plek dezelfde plek blijft als je op die plek moordt, onder de grond stopt, opblaast, opgraaft, verbrandt, vermaalt, verstrooit, zwijgt, plant, liegt, afval dropt, laat vollopen, onder het beton stort, opnieuw zwijgt, afsluit, rouwenden arresteert, later tien gedenktekens opricht, de eigen slachtoffers eenmaal per jaar herdenkt en meent dat je er niets mee te maken hebt?

In een interview met het blad Tzum wordt Petrowskaja gevraagd waarom ze schrijft dat Hitler lezers vermoord heeft terwijl Stalin schrijvers vermoordde. Haar antwoord luidt als volgt: 'Het is een citaat van mijn vader en niet helemaal waar, want in zijn campagne na de oorlog heeft Stalin de Joden die tot het anti-fada comité behoorden, laten ombrengen.'
Misschien Esther kreeg een groots onthaal in Duitsland, waar Der Spiegel schreef dat zelden een onderzoek naar een familiegeschiedenis zo spannend en ontroerend werd beschreven.

Katja Petrowskaja (1970) werd geboren in Kiev. Ze studeerde o.a. in Moskou, New York en San Francisco. Sinds 1999 woont ze in Berlijn en schrijft ze in het Duits. Misschien Esther is haar debuut, het boek werd in twintig talen vertaald en werd bekroond met de prestigieuze Ingeborg Bachmann Prijs.


Lennie Haarsma, januari 2016



Liefde kan mislukken - Matthew Quick

Uitgeverij Lemniscaat, 2015





In het voorwoord van Liefde kan mislukken vertelt de schrijver hoe hij als twintiger vier jaar lang lesgaf aan een clusterklas met pubers. Hij stond erop dat iedereen elkaar een hand gaf, vierde verjaardagen met zijn leerlingen, wenste aan het eind van het clusterklasuur de leerlingen een fijne dag en gaf ze een klap op hun schouder of een vuistgroet. Toen het laatste jaar van zijn leerlingen naderde vroegen zij hem: 'Hoe moet dat nou als we gaan studeren?' Bij wijze van grap nam hij een foto van zichzelf met zijn vuist uitgestrekt naar de camera, maakte er geplastificeerde afdrukken van en deelde die uit. Inspiratie voor zijn boek kwam voort uit de briefjes en e-mails die zijn leerlingen hem hierover - nog jaren later - stuurden.

Liefde kan mislukken wordt verteld vanuit vier personages: de jonge Portia Kane wiens huwelijk net is mislukt; Mr. Vernon, haar leraar Engels van de middelbare school; een non, genaamd zuster Meave Smith en Chuck Bass, een ex-heroïneverslaafde die ook bij Mr. Vernon in de klas heeft gezeten.

Op het kaartje dat Portia Kane van Mr. Vernon krijgt staat het volgende: Portia Kane, Officieel Lid van het Mensenras! deze kaart geeft je recht op lelijkheid en schoonheid, hartzeer en vreugde, de grote hoogte- en dieptepunten van het bestaan en alles er tussenin. De kaart geeft je ook het recht om te streven, te reiken, te dromen en degene te worden die je voorbestemd bent te worden (zoals je diep in je hart weet). Maak dus moedige keuzes, werk hard, geniet ervan en niet vergeten: je wordt wie je verkiest te zijn.
Deze tekst neemt Kane letterlijk als ze, nadat ze na een mislukt huwelijk haar man heeft verlaten en haar moeder heeft opgezocht, alles op alles zet om haar oude leraar te helpen. Deze is na een gewelddadige aanval van een leerling gestopt met lesgeven en gaan leven als een kluizenaar.

Dit boek leent zich uitstekend voor bespreking in leesclubs. De uitgever heeft diverse discussievragen op de website gezet zoals de volgende 3 vragen. Toeval speelt een belangrijke rol in de roman. Vraag: hoe heeft toeval jouw leven gevormd? Heeft een leraar ooit een positieve rol in je leven gespeeld en heb je hem/haar dit ooit verteld? Liefde kan mislukken, maar hoffelijkheid zal zegevieren (een een quote van Kurt Vonnegut). Waarom denk je dat de auteur ervoor heeft gekozen het boek Liefde kan mislukken te noemen?

Matthew Quick (42) doceerde jarenlang Engelse literatuur en film aan een middelbare school. Hij studeerde Creative Writing en ontving een eredoctoraat in 'Humane Letters'. Met zijn eerste roman voor volwassenen, Silver Lining PlayBook, dat werd verfilmd, brak hij door bij het grote publiek. Zijn werk is in dertig talen vertaald en werd meermalen bekroond.


Lennie Haarsma, december 2015



Cecile - Ish Ait Hamou

Uitgeverij Manteau, België 2015





Abril wordt geboren in een klein, arm dorpje in het zuiden van Marokko. Hij leeft daar met zijn lieve moeder en strenge en traditionele vader en broers en zussen. Op zijn elfde raakt hij per ongeluk verzeild in een veerboot op weg naar Spanje.

'Als we aanmeren, moeten jullie allemaal weer in jullie auto zitten. ik wil hier niemand zien, begrepen? Niemand. Als ze iemand betrappen, vinden ze ons allemaal. Het kan me niet schelen wie jullie zijn of waar jullie vandaan komen, maar jammer genoeg zitten we met elkaar opgescheept. Dus ik zeer het, wie iets doms uithaalt, keil ik eigenhandig van de boot. Ga weer onder je auto liggen en kruip in je verstopplaats zodra je de scheepsjournaal hoort.'

Abril is een van de vele jongens die als verstekelingen uit Marokko met de veerboot aankomen in Spanje. Daar begint zijn overlevingstocht als jongen zonder papieren. Uiteindelijk komt hij in Parijs waar hij kennis maakt met de jonge vrouw Cecile. Komt hij ooit terug in Marokko? Zal hij ooit zijn broer Kareem en zijn lieve moeder terugzien?

Met Cecile weet Ish Ait Hamou een actuele roman te schrijven; herkenbaar vanwege de vele vluchtelingen die momenteel hun weg naar Europa proberen te vinden.

Ish Ait Hamou heeft een beeldende schrijfstijl, weet de psychologisch interessante personages uit zijn roman een plek te geven en wordt nergens saai of voorspelbaar. Een hartverwarmend boek van een veelbelovend schrijver.
Ish Ait Hamou (1987) schrijft van jongsaf verhalen en is vooral bekend als choreograaf, hiphopdanser en jurylid van So You Think You Can Dance. In 2014 verscheen zijn debuutroman Hard hart, dat zeer populair is in de sociale media en waarvan meer dan 10.000 exemplaren werden verkocht. Begin 2016 zal zijn nieuwste boek verschijnen: Als je iemand verliest die je niet kan verliezen.


Lennie Haarsma, december 2015



Margje - Jan Siebelink

Uitgeverij De Bezige Bij, 2015





Wie kent niet de religieuze vader Hans Sievez uit Siebelink's boek Knielen op een bed violen? Een vader die zo door religie is begeesterd dat hij zijn gezin te gronde richt. Nu 10 jaar later blikt een oudere man gedurende de lange oudejaarsnacht terug op zijn leven in Margje: te beschouwen als een vervolg op die grote eerdere roman.
Margje is de moeder van Ruben en Thomas en geneigd om veel problemen in het gezin en haar familie met de mantel der liefde te bedekken. Centraal in het boek staat de strijd van beide broers om de liefde van hun moeder.
'Ruben was er zeker van dat Thomas zou komen. Het was altijd een genot geweest om naar hem te kijken. Een mooie jongen. Nog steeds die schoonheid zichtbaar, ondanks de lege oogkassen. Een ernstig ongeluk, langer dan een jaar geleden, had Thomas blind gemaakt. Ook zijn spraakvermogen was aangetast.'

Het is oudejaarsavond en Ruben, inmiddels bejaard en woonachtig in het treurig vervallen ouderlijk huis bij de kwekerij, wacht op zijn jongere broer Thomas. Hij heeft zojuist het graf van zijn ouders bezocht en overziet zijn leven, waarbij fragmenten uit het gezinsleven voorbij komen. Zoals de villa van zijn oom Anton, waar hij als jongen in de kelder een album vond met een foto van zijn oom met een jonge vrouw: Ruben's moeder.

Wat is de relatie van zijn moeder met zijn oom geweest; hoe was en is de verstandhouding met zijn eigen broer Thomas en hoe komt het dat hij altijd strijd met hem heeft geleverd om de uitverkoren zoon van zijn moeder te worden?

In Margje weet Siebelink een sfeer te scheppen over een belangrijk tijdsbeeld van onze samenleving. Met herinneringen aan een benauwde jeugd met een godvrezende vader, een zorgzame en wereldse moeder en een relatie tussen twee broers waar meer gezwegen dan gesproken wordt.
In een interview geeft Siebelink toe dat ook Margje gebaseerd is op zijn eigen strenge protestantse opvoeding. De orthodox-calvinistische interpretatie van de Bijbel, zoals neergelegd in de Heidelberger Catechismus, hebben hem en zijn familie sterk beïnvloed.
Interessant en om over na te denken zijn de paar zinnen voor in het boek uit het lange gedicht 'Het veer' over Sint Sebastiaan, de martelaar met de twee levens, van Martinus Nijhoff: 'Dat wie sterft pas ziet, hoe dieper het bloed is, dan de hemel hoog.'

Jan Siebelink (1938) veroverde in 2015 met zijn roman Knielen op een bed violen het grote publiek. Het boek werd onderscheiden met de AKO-literatuurprijs en in verscheidene talen vertaald. Momenteel wordt het boek verfilmd door Ben Sombogaart met in de hoofdrollen Barry Atsma en Noortje Herlaar. Siebelink heeft ondertussen een omvangrijk oeuvre op zijn naam staan met o.a. een aantal historische romans.


Lennie Haarsma, december 2015



Ga heen, zet een wachter - Harper Lee

Uitgeverij de Bezige Bij, 2015





In 1960 verscheen van Harper Lee To kill a mockingbird, vertaald als Spaar de spotvogel.
Het boek werd wereldberoemd. Nu, 55 later, verscheen haar tweede roman Ga heen, zet een wachter. Dit is eigenlijk Lee's eerste boek. Ze bood het destijds aan de uitgever aan, die haar adviseerde om het te herschrijven. Een jaar geleden werd het typoscript van Ga heen, zet een wachter ontdekt in het archief van Lee.
Het boek werd halverwege de jaren vijftig geschreven en speelt zich ook in die tijd af. Jean Louise - die als kind Scout genoemd - keert op haar 26ste uit New York terug naar het stadje van haar jeugd Maycomb om haar ziekelijke vader (Atticus) te bezoeken.
Ze doet een vreselijke ontdekking want haar vader blijkt een racist en vindt dat 'de negers als volk nog steeds in hun kinderjaren verkeren.' Ze is totaal ontredderd en vraagt zich af of haar vader de man is die ze als kind kende, haar als held vereerde en herinnerde als de verdediger van een onschuldige zwarte.
In de volgende dialoog wordt het probleem helder verwoord: 'Als je een keer goed vernederd bent Atticus, dan voel je je alsof je te afstotelijk bent om met andere mensen om te gaan. Hoe de negers nog zulke goede mensen zijn gebleven is mij een raadsel, na een eeuw van systematische ontkenning van hun menselijkheid. Ik zou weleens willen zien wat voor wonder we kunnen verrichten door een week fatsoenlijk tegen ze te zijn.' 'Ik heb je vermoord Scout. Ik moest wel.' 'Hou nu eens op met die dubbelzinnigheden! Je bent een aardige, lieve oude man en ik zal nooit meer een woord geloven van wat je tegen me zegt.' 'Maar ik hou van je,' zegt Atticus.
De titel is ontleend aan Jesaja 21, vers 6: want aldus heeft de Heere tot mij gezegd: ga heen, zet een wachter en laat hem aanzeggen wat hij ziet.
Aan het eind van het boek lijkt Jean Louise in te zien dat de confrontatie tussen de generaties een stadium is in haar volwassenwording. In Ga heen, zet een wachter komen veel personen uit Spaar de spotvogel terug. Het boek ontroert en is bijzonder actueel nu ras weer zo'n belangrijk onderwerp is in Amerika en in ons land.
Een tip: lees ook Spaar de spotvogel en vergelijk beide boeken!
Harper Lee werd geboren in 1926 in Monroeville, Alabama. Haar eerste boek Spaar de spotvogel was een bestseller. Ze won er de Pulitzer Price en talloze andere prijzen mee. Het boek werd verfilmd met Gregory Peck in de hoofdrol en won drie Oscars.


Lennie Haarsma, augustus 2015



IJstweeling - S.K. Tremayne

Uitgeverij Prometheus 2015





'Ik heb nieuws, Kirstie. Goed nieuws. Geweldig nieuws.' In een soort spraakwaterval vertel ik Kirstie alles. Dat we naar een bijzondere plek gaan verhuizen. Een nieuwe plek, waar we opnieuw kunnen beginnen, een plek die heel mooi en fris en sprankelend is: ons eigen eiland.
'Nou,' zeg ik. 'Hoe vind je dat? Verhuizen naar ons eigen eiland? Vind je dat niet spannend?' Kirstie knikt zachtjes. Ze kijkt naar haar boek, slaat het dicht en dan kijkt ze weer naar mij en vraagt: 'Mama, waarom noem je me steeds Kirstie?'.
Ik zeg niets. De stilte galmt door de kamer. Dan vraag ik: 'Wat zeg je lieverd?' 'Waarom noem je me steeds Kirstie, mam? Kirstie is dood. Kirstie is doodgegaan. Ik ben Lydia'.

Lydia en Kirstie zijn een eeneiige tweeling en groeien op in Londen. Als door een ongeluk Lydia overlijdt, verhuizen haar ouders naar een afgelegen Schots eiland. Door het vreemde gedrag van Kirstie, die beweert dat ze Lydia is en kan praten met haar overleden zusje, slaat bij beide ouders de twijfel toe. Ze vragen zich af wat er echt gebeurd is op de avond van het ongeluk een half jaar geleden.

Ruim 300 pagina's lang blijft deze spannende thriller over verlies, bedrog en rouw je als lezer boeien. Niet voor niets dat het boekenpanel in DWDD dit voorjaar IJstweeling koos en aanraadde vanwege de filmische stijl, de spanning en de voelbare afstand tussen beide ouders die het verdriet om hun dode dochter en de twijfel over welke helft van de tweeling is overleden, niet kunnen delen.

De internationale bestseller-auteur zou volgens de vier boekverkopers mogelijk Julian Barnes zijn. De gastheer zelf noemt Ian McEwan. Wikipedia houdt het op de Britse journalist en schrijver Sean Thomas.
S.K. Tremayne is het pseudoniem van een internationale bestseller-auteur, die woont en werkt in Londen. De vertaalrechten van IJstweeling zijn verkocht aan achttien landen.


Lennie Haarsma, juni 2015



Ook dit gaat voorbij - Milena Busquets

Uitgeverij Meulenhoff 2015





'Daar ben ik dan. Op de begrafenis van mijn moeder, en ook nog eens veertig. Ik ben volgens mij nog nooit zo slecht gekleed geweest. Bijna al mijn vrienden zijn gekomen en een paar van die van haar, en een paar die nooit vrienden zijn geweest, van niemand. Door de ziekte, die haar bruut van haar troon stootte en haar koninkrijk meedogenloos verwoestte, haalde ze ons allemaal het bloed onder de nagels vandaan, en dat merk je natuurlijk op de begrafenis. Om te beginnen heb jij, de gestorvene, je behoorlijk misdragen, en daarbij kunnen ze het niet zo goed vinden met mij, de dochter. Dat is natuurlijk jouw schuld, mam. Onbewust en beetje bij beetje legde je de verantwoordelijkheid voor jouw slinkende geluk op mijn schouders.'

Aan het woord is Blanca, die in Ook dit gaat voorbij de veelal moeizame verhouding met haar moeder beschrijft. Als haar moeder gestorven is, heeft ze het gevoel werkelijk volwassen te moeten worden. Ze kan immers niet langer op haar ouders leunen en moet een plek op de wereld veroveren. Daarom nodigt ze haar twee ex-partners en enkele vrienden uit om samen met haar twee zoons de zomer door te brengen in het familiehuis in het bekende kunstenaarsdorp Cadaques.
Alles in het dorp herinnert haar aan haar moeder en het contact dat ze met haar had. Haar vrienden en de ex-en, de vaders van haar twee zoons, proberen haar af te leiden tijdens de vele etentjes, waarbij de drank rijkelijk vloeit. Door met elkaar te filosoferen, te feesten en samen te lachen willen ze Blanca laten voelen dat 'ook dit voorbij zal gaan'.

Het boek is sterk autobiografisch en een ode aan haar moeder, de liefde en de zee. Ondanks de zwaarte van het thema rouw heeft het verhaal een luchtige toon. In een interview in de Standaard vertelt de schrijfster hierover: 'Ik wilde een evenwicht vinden tussen het tragische van het overlijden en het leven dat doorgaat en de moeite waard blijft, ondanks alles. Lichtheid is mijn manier om met verdriet en rouw om te gaan. Frivoliteit helpt me om het leven het hoofd te bieden.'

Milena Busquets (1972) groeide op in een schrijversfamilie in Spanje. Haar moeder was een zeer bekende auteur en uitgever. Milena debuteerde met Tambien esto pasara, een boek over liefde, seks en verdriet. Tegenwoordig is zij naast schrijver, journalist en vertaler Frans en Spaans. Ook dit gaat voorbij is inmiddels aan dertig landen verkocht.


Lennie Haarsma, juni 2015



Harem - Ronald Giphart

Uitgeverij Podium 2015





'Mijn vader werd geboren in 1973 in Amsterdam. Volgens mensen die ik er later ook sprak waren de jaren zeventig in Nederland het eindpunt van de beschaving. Nergens op aarde was de welvaart, voorspoed en vrijheid zo groot.'
Aan het woord is Liam, de 20- jarige zoon van McDonald Hope, roepnaam Mac. In een Zweedse berghut beschrijft Liam de familiegeschiedenis van zijn vader, een wereldberoemde fotograaf met zijn geliefde Hasselblad.

Mac staat bekend om zijn vrijgevochten, liberale en gedreven levensstijl. In de Melkerij in Stockholm vindt een belangrijk deel van het leven van Mac plaats: 'In de roemruchte, hectische begintijd was de Melkerij - een voormalige melkfabriek - het decor van een langdurige feestelijke logeerpartij.
Hoewel Mac het gebouw bezat, was het zijn beste vriend Hampus die de voortrekkersrol vervulde en tentoonstellingen, poëzie-orgies en concerten organiseerde. De Melkerij werd een magneet voor extravagante schoolmeisjes, wereldbestormende kunstenaars, protestzangers, anarchisten, dandy's die het woord bohémien niet kenden, regelrechte mafkezen, driftkikkers, dragqueens, samenzweerders, meeslapers en torenblazers.
Er traden bandjes en dj's op. Mac maakte foto's van de bands. De legendarische harem van Mac bestaat uit Liam's moeder Freija, zijn assistente Tilda en de jonge Nina.

Liam baseert de geschiedenis van zijn vader op brieven, gesprekken, foto's en zijn eigen verbeelding. De roman kent veelvuldig tijd- en perspectiefwisseling. Naast mooie scenes waarin de liefde wordt bedreven.
Giphart wordt als schrijver veelvuldig geassocieerd met seks en joligheid. Met zijn nieuwste roman Harem overtreft hij zichzelf. Het resultaat is een ontroerende roman over liefde en vaderschap.

Ronald Giphart (1965) schreef bestsellers als Ik ook van jou, Giph en Ik omhels je met duizend armen.


Lennie Haarsma, april 2015



Efter - Hanna Bervoets

Uitgeverij Atlas Contact 2014





Bervoets is bekend vanwege haar originaliteit: in de vier romans die ze tot nu toe schreef en in haar wekelijkse columns die zij schrijft voor Volkskrant Magazine. In haar nieuwe roman Efter lanceert Bervoets een scherpe aanval op de medische industrie en op de in 2013 verschenen nieuwe editie van het handboek voor psychologen en psychiaters: DSM V.
Uitgangspunt van Efter is het gegeven dat verliefdheid in de niet eens verre toekomst in het DSM-handboek wordt opgenomen als Love Addiction Disorder, afgekort als LAD. Te beschouwen als een ernstige psychiatrische stoornis met symptomen als aanhoudende hunkering, stemmingswisselingen, verstoorde realiteitsbeleving, obsessief compulsieve gedachten en/of handelingen en ontwenningsverschijnselen. Om deze LAD te bestrijden wordt een nieuw medicijn ontwikkeld: Efter.

In de roman komen negen personages aan bod die op de een of andere manier met het medicijn te maken krijgen. Overtuigend wordt Bervoets in de beschrijving van de opname van het zestienjarig meisje Fajah in een kliniek waar wordt geëxperimenteerd met Efter. Het zijn deze experimenten die de onderzoeksjournaliste Laura ertoe doet besluiten een artikel te schrijven over het Efter-complex.

Met Efter heeft Bervoets een origineel verhaal geschreven over de liefde met een verrassende perceptie op de toekomstige maatschappij.

Hanna Bervoets (1984) is journaliste, columniste en schrijfster van romans. Efter is haar vierde roman. Haar roman Lieve Celine werd verfilmd en bekroond met de Opzij literatuurprijs . In 2010 schreef Bervoets in opdracht van de Haagse toneelgroep Firma MES haar eerste toneelstuk Roes. In 2011 was zij te zien in het programma Wie is de mol? Zij werd door literair tijdschrift Das Magazin uitgeroepen tot een van de tien belangrijkste auteurs onder de 35.


Lennie Haarsma, januari 2015



Heilbrons hel - Jannetje Koelewijn

Uitgeverij Atlas Contact 2014





.... 'Ik praat alleen over mijn werk. Nooit over mijn privé-leven.' Ze deed of ze hem niet gehoord had. 'Ik zou willen weten hoe u voorzitter geworden bent van de raad van bestuur van B4..'. 'CEO. Chief executive officer. Je moet het wel goed zeggen. Het maakt nogal wat uit, hè. Weet je het verschil? Een voorzitter is de primus inter pares in een collegiaal bestuur en de CEO is de baas.' 'Wat wil je nog meer van me weten? Wat spreken we trouwens af over de tekst? Ik wil wel controle hebben over wat je opschrijft.' Hij knikte naar het notitieblok dat Francoise naast haar bord had gelegd ....

Heilbrons hel beschrijft de lotgevallen van Cor Heilbron, topman van een groot internationaal voedingsmiddelenbedrijf en vader van drie kinderen. Heilbron wordt verdacht van handel in aandelen met voorkennis. Lucas Pauw is officier van Justitie, gescheiden en heeft 2 jonge kinderen. Hij handelt deze zaak af en beschikt over onvoldoende bewijs.
Daarnaast is hij naarstig op zoek naar een vrouw, waarvoor hij een relatiebemiddelingsbureau heeft ingeschakeld. De ex-politicus Etienne Godefroij probeert de TFM, Toezichthouder Financiële Markten groot en invloedrijk te maken. In de vlot geschreven en spannende roman vervult de journaliste Francoise den Tex het geweten temidden van herkenbaar politiek gekonkel.

Met Heilbrons hel lukt het de schrijfster om de praktijken van politiek, handel en journalistiek op een luchtige en overtuigende manier te beschrijven. Voor in het boek heeft ze de volgende zin opgenomen: 'Ik heb zo weinig mogelijk verzonnen en toch is dit een roman. Wie zich in een van de personages meent te herkennen: u bent het niet.'
Deze toevoeging lijkt echter volstrekt overbodig.

Jannetje Koelewijn interviewde voor de NRC jarenlang topondernemers. In 2011 verscheen De hemel bestaat niet, een aangrijpend boek over het huwelijk van haar ouders.



Lennie Haarsma, december 2014



Zolang niet alles is verteld - Marre van Dantzig

Uitgeverij De Brouwerij, Maassluis





'Bij mijn vader is vorige week de ziekte van Parkinson geconstateerd. Het vonnis kwam niet uit de lucht vallen; de neuroloog bevestigde de diagnose van de huisarts en zette elf kenmerken op een rijtje, die precies bleken te kloppen. Mijn vader hallucineert bovendien. Hij ziet vreemde vogels die in geen velden of wegen te bekennen zijn. De specialist zegt dat dat een bijwerking van zijn medicijnen is.' ... 'Zijn vingers kunnen de viool niet meer hanteren, de auto moet hij laten staan, 's nachts zoekt hij naar de kamer die hij net verlaten heeft. Zijn dagen zijn vervuld met hindernissen, hij krimpt en kromt almaar. Ineens besef ik dat ik snel moet zijn als ik zijn leven, zijn verhalen wil bewaren.'

De vader van Marre van Dantzig vluchtte tijdens de oorlog met zijn ouders, zus en neef naar Zwitserland, verbleef enkele jaren in het Verre Oosten en was gedurende lange tijd zakelijk leider van het Concertgebouworkest. Op het moment dat zijn geheugen hem in de steek laat en de geestelijke teloorgang van haar vader voortschrijdt, wil Marre alles over hem te weten komen. In veertig korte hoofdstukken komt het beeld van een bijzondere man tot leven. Die ontroerende brieven schrijft aan zijn ouders en vrouw als hij ver van huis is. Die viool is gaan spelen omdat zijn grootouders hem meenamen naar concerten: 'zij luisterden naar mijn eerste oefeningen alsof ik een sonate van Mozart speelde.'
Die een grote hoeveelheid partituren heeft verzameld en die bovenal met veel liefde zoveel jarenlang de leiding had over het Concertgebouworkest, dat vorig jaar zijn 125-jarig jubileum vierde.

De schrijfster heeft gebruik gemaakt van vergeelde documenten, dozen met krantenartikelen, souvenirs en haar eigen herinneringen. Herinneringen aan de vele diners en recepties in het huis aan de Keizersgracht waar ze het als kind heel gewoon vond dat beroemde dirigenten, solisten en leden van het orkest na afloop van een concert kwamen souperen. En ze schrijft vol liefde over het contact met haar vader op het eind van zijn leven en herinnert zich: zijn warme stem en woorden die me doen denken aan het vertrouwde geluid van toonladders waarop ik als kind in slaap werd gesust.

De titel van het boekje is mooi gevonden, tijdens een reis naar India klinken de woorden van Marre's vader als een mantra in haar oren: 'Wat gaat er verloren van de dingen die niet geboekstaafd zijn? Lang niet alles is verteld.'
Een aantal foto´s van o.a. Dolf van Danzig met koningin Juliana tijdens een galavoorstelling in het Concertgebouw verlevendigen dit prachtige eerbetoon van een dochter aan haar vader.
Marre van Dantzig runt de mooiste boekhandel van Amsterdam: Evenaar, gespecialiseerd in reisverhalen en 'literatuur van ver'. Boeken verkopen, boeken lezen en verhalen schrijven horen onlosmakelijk bij elkaar.


Lennie Haarsma, augustus 2014



Tijgers in de nacht - Fiona McFarlane

Uitgeverij Meulenhoff, Amsterdam





'Ruth werd om vier uur 's nachts angstig wakker en haar wazige brein zei: 'Tijger. Dat was niet ongewoon; ze was aan het dromen. Maar er klonken geluiden in het huis, en toen ze wakker werd, hoorde ze die. Ze kwamen van de andere kant van de gang, uit de huiskamer. Iets groots was bezig zich tegen Ruth's bankstel en televisie te schurken en, vermoedde ze, tegen de tarwekleurige leenstoel die was vermomd als oorfauteuil. Andere geluiden volgden: het gehijg en ademen van een groot dier....'

Met deze openingszin begint Fiona McFarlane haar roman over de 75-jarige Ruth, die in haar eentje met haar katten in een afgelegen huis woont aan de westkust van Australië. Haar man Harry is een jaar geleden overleden en haar twee zoons wonen ver weg. Dan komt op een dag Frida, een exotische vrouw, bij haar op bezoek om zoals ze zegt, namens de regering, voor Ruth te zorgen. Ruth heeft graag gezelschap, is soms verward en blij met de aanwezigheid van Frida. Deze Frida treedt vervolgens kordaat op, neemt de leiding van het huishouden en steeds meer beslissingen voor Ruth. Maar ze blijkt ook eigen belangen te hebben en het is de vraag of Frida het vertrouwen van Ruth verdient.

Ouder worden, eenzaamheid, hunkering naar contact, verlies van geheugen en verwarring van de geest zijn de thema's van deze ontroerende én spannende roman. Tijgers in de nacht is het debuut van de Australische schrijfster Fiona McFarlane. Zij schreef eerder korte verhalen die o.a. werden gepubliceerd in The New Yorker.


Lennie Haarsma, augustus 2014



De weg naar zee - Elke Geurts

Uitgeverij De Bezige Bij, 2013





'Dus praatte Tessa tegen Summer alsof haar leven ervan afhing. En als ze niet praatte, zong ze zachtjes. Zo kon ze toonhoogte en ritmes leren onderscheiden en kregen de hersens nog meer prikkels die tot ontwikkeling stimuleerden. 'Rustig maar, baby'tje. Jij wordt normaal. Daar zorgt je mama voor.'
Hoe begrijpelijk is het dat je als moeder met een kind met het syndroom van Down je mislukt voelt? Wat betekent echte liefde voor je kind als het afwijkt van je ideaal? En welke rol speelt je omgeving hierin?

Samen met haar vriendin Gina lopen Tessa en hun beide dochtertjes Milja en Summer vanuit hun vakantiehuisje door de duinen bij Bergen naar zee. Er is veel lawaai om hen heen, want al weken teistert een pyromaan het duingebied. Gina is de oudste vriendin van Tessa; ze hebben samen veel meegemaakt. Behalve vriendschap is er onderling vergelijk over hoe ze met de kinderen omgaan. Waar Milja een voorlijk kind is, heeft Summer het syndroom van Down.
Tessa probeert er alles aan te doen om haar dochter zo normaal mogelijk te maken en gaat daarin zelfs zover dat ze een plastisch chirurg de scheve ogen van Summer laat recht zetten en haar tong laat inkorten In 156 pagina's beschrijft Elke Geurts deze wandeltocht waarin de net 40 geworden hoofdpersoon Tessa nadenkt over haar leven, haar scheiding en haar dochtertje Summer.

De stijl van deze vrij dunne roman grijpt de lezer regelmatig bij de keel. Geurts verwoordt gevoelens van schaamte en mislukking en benoemt dingen die je eigenlijk niet mag benoemen. In een interview in de Volkskrant zegt de schrijfster dat volgens haar steeds meer ouders hun kinderen onderwerpen aan plastische chirurgie. De maatschappij waarin je op je uiterlijk wordt beoordeeld, kun je niet veranderen, maar je kind wel!
Prachtig is ook de omslag van De weg naar zee, die de sfeer van het boek goed weergeeft: een foto van Edward Hopper uit 1930.

Elke Geurts (1973) studeerde aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Ze schreef toneelstukken en hoorspelen, vooral voor jongeren, voordat ze doorbrak met het schrijven van korte verhalen. In 2008 kwam de verhalenbundel Het besluit van Dola Korstjens en in 2010 Lastmens, een bundel met drie novellen. Haar debuut in 2008 kreeg diverse nominaties: de Gouden Boekenuil, de BNG Literatuurprijs en de Anna Bijnsprijs.
Elke houdt ook een blog bij, waarin zij haar schrijvers-en gezinsleven beschrijft.


Lennie Haarsma, 2014



Leven na leven - Kate Atkinson

Uitgeverij Atlas Contact, 2013





'Och, mevrouw Todd, ze is er niet meer, mevrouw. Dood voor ze de kans heeft gehad om te leven. Wat vreselijk, wat vreselijk. Nou wordt ze beslist een engeltje in de hemel. O, ik wou dat meneer Todd er was. Wat vreselijk. Zal ik mevrouw Glover wakker maken? Het kleine hartje. Een hulpeloos, wild kloppend hartje. Stopte ineens, als een vogel die uit de lucht valt. Een enkel schot. De duisternis viel in' … Maar ook: … 'Ik heb gehoord dat de baby bijna is overleden, zei mevrouw Glover. We zijn op de proef gesteld, zei Sylvie, en niet te licht bevonden deze keer, zei Bridget' …
Wat zou het gevolg zijn als je als mens meerdere levens hebt? Worden dingen beter door opnieuw te beginnen? Wat bieden inzichten uit vorige levens je? In de roman Leven na leven experimenteert de Engelse schrijfster Kate Atkinson met dit gegeven. Kan haar hoofdpersoon Ursula Todd de wereld redden van de onvermijdelijke neergang en zal ze het doen?

De geschiedenis van de welgestelde familie Todd vormt de kern van de ambitieuze roman van Kate Atkinson. Ursula Todd wordt in 1910 in een buitenwijk van Londen geboren en sterft in het 1e hoofdstuk. In het volgende hoofdstuk wordt ze geboren en blijft ze leven. Dat zal zich telkens herhalen. Ursula krijgt steeds het vermoeden dat ze een eerder leven heeft gehad en maakt gebruik van informatie die ze in haar volgende leven benut.
In de ruim 500 pagina´s dikke roman, dat zich afspeelt tussen 1910 en 1970, en waarbij feiten en fantasie elkaar afwisselen, wekt Atkins Ursula telkens tot leven om haar de geschiedenis te laten beïnvloeden.
In Leven na leven, waarin de Tweede wereldoorlog een grote rol speelt, maakt de schrijfster gebruik van literaire citaten en vooral beeldend taalgebruik over het bombardement van Londen, over de moordaanslag op Hitler en over reïncarnatie.

Na het lezen van deze meeslepende familiegeschiedenis weet je nog niet hoe het mogelijk is dat Ursula steeds opnieuw aan haar leven begint, terwijl ze eerder dood is gegaan. Je blijft achter met de vraag of je als mens verantwoordelijk bent voor het redden van de wereld. Interessant is echter de vraag wat je zou doen als je verkeerde keuzes in je leven ongedaan zou kunnen maken.
Kate Atkinson won de Witbread Award voor haar 1e roman Achter de schermen. Leven na leven werd genomineerd voor de Women's prize for fiction 2013 en won de Costa Novel Award 2013.


Lennie Haarsma, juni 2014



Karoo - Steve Tesich

Uitgeverij Prometheus 2013





'Ik was nu weer rode wijn aan het drinken. Tussendoor had ik alle soorten alcoholische drank gedronken die ter plaatse beschikbaar waren. Dit allemaal op een lege maag. En toch was ik, helaas, broodnuchter. Niets. Niet alleen was ik niet dronken, ik was niet eens aangeschoten. Volgens de regels zou ik op een brancard moeten liggen in een hardrijdende ambulance op weg naar een spoed-ontwenningscentrum waar ik voor alcoholvergiftiging zou worden behandeld en toch was ik nuchter. Helder. Totaal onaangedaan. Mijn drankprobleem was iets meer dan 3 maanden geleden begonnen. Ik had nooit eerder gehoord dat iemand deze ziekte had.'

Al op de eerste bladzijden van Karoo zet de schrijver Steve Tesich de toon van een aangrijpend en geestig geschreven meesterwerk over de ondergang van een drankzuchtige Hollywoodscriptschrijver met overgewicht. De hoofdpersoon Saul Karoo is vijftig geworden, zijn lichamelijk verval treedt in en hij heeft geen ziektekostenverzekering. Zijn huwelijk met Dianah is verleden tijd; hij komt maar niet los van haar. Hij zegt zelf dat zijn huwelijk weliswaar voorbij is, maar dat het huwelijksleven gewoon doorgaat. Met zijn geadopteerde zoon Billy heeft hij nauwelijks een band. De plot van Karoo draait om het herschrijven van een voltooide maar nog niet uitgebrachte film van de bekende regisseur Arthur Houseman. Vervolgens schrijft Karoo het script van zijn eigen leven, waarin hij zoon zoon Billy met zijn biologische moeder in contact brengt. Als lezer weet je vanaf de eerste bladzijde dat Saul Karoo zijn ondergang tegemoet gaat. Tesich laat je met zijn zwartgallige humor zowel in schaterlachen uitbarsten als mistroostig achter.

Steve Tesich (1942-1996) werd geboren in Servië; hij verhuisde naar de Verenigde Staten en raakte gedesillusioneerd door de houding van de VS over de burgeroorlog in Joegoslavië. Hij schreef toneelstukken en filmscenario's, waaronder het scenario voor de film The world according to Garp. Karoo is zijn enige roman. Tesich overleed in 1996, kort na het voltooien van het manuscript van Karoo. In 1998 werd het boek uitgegeven en pas onlangs in Europa bekend geworden. In Duitsland en Frankrijk wordt het al als bestseller aangemerkt.


Lennie Haarsma, september 2013



De donkere straten van Cairo - Parker Bilal

Uitgeverij De Geus 2013





De donkere straten van Cairo is het thriller debuut van de in Soedan geboren Parker Bilal. Het is het eerste deel van een serie rond ex-politie inspecteur Makana. Gevlucht uit Soedan, waar het islamitische terreur hem het leven onmogelijk maakte, zoekt Makana wanhopig naar een baantje en stelt hij zich beschikbaar als privé-detective. Hij wordt ingehuurd door één van de rijkste mannen uit Egypte: Saad Hanafi, die dubieuze zaken voert en eigenaar is van de voetbalclub 'Dream Team'. Zijn sterspeler Adil Romario is verdwenen en Makana moet deze voetballer opsporen. Het boek kent twee verhaallijnen: allereerst de zoektocht naar de bekende voetballer. Dat doet Makana in de duistere krochten van Cairo belanden met voortdurend gevaar voor eigen leven. Daarnaast is er de verdwijning van de 4 jarige Alice, dochter van een Engelse ongehuwde moeder, welk drama zich 17 jaar eerder in de bekende soek van Cairo heeft afgespeeld. Zijn speurtocht naar de voetballer Romario brengt hem in contact met extremistische moslims, Russische gangsters en uiteindelijk met een vijand uit zijn eigen verleden. Dit heeft tot gevolg dat zijn positie als politiek vluchteling aan een zijden draadje komt te hangen.

Bilal geeft een beeldende beschrijving van de omgeving en de achtergronden van de daarin figurerende personages. Behalve een misdaadroman is dit debuut bijzonder actueel. Het geeft een helder tijdsbeeld van een land dat een grote omwenteling tegemoet gaat. Aan de ene kant de extremisten die een terreuraanval uitvoeren in het toeristische Luxor en een streng islamitisch regime nastreven. Aan de andere kant de Egyptische bevolking die graag profiteert van luxe en andere westerse geneugten.  De donkere straten van Cairo is mooi geschreven, staat vol met maatschappijkritische beschouwingen en heeft een geweldig plot.

Parker Bilal - pseudoniem voor Jamal Mahjoub - is geboren in Londen. Hij heeft een Engelse moeder en een Soedanese vader. Hij is opgegroeid in Soedan, heeft geologie in Engeland gestudeerd en woont in Spanje.

Lennie Haarsma, juli 2013



Ver van mijn bed, avonturen op het Arabisch schiereiland - Antoinette Vlieger

Uitgeverij Prometheus 2013





Antoinette Vlieger is deskundig op het gebied van vrouwenrechten in Saoedi-Arabië en de Emiraten. Ondanks vele waarschuwingen en dringende adviezen vertrok ze in 2005 naar het Midden-Oosten om onderzoek te doen naar de positie van Aziatische en Afrikaanse dienstmeisjes. In 2011 promoveerde ze op dit onderzoek waarin ze aantoont dat deze dienstmeisjes op grote schaal uitgebuit en misbruikt worden. De belangrijkste oorzaak daarvan is volgens Vlieger de olierijkdom van beide landen. Na haar proefschrift beschrijft ze haar persoonlijke ervaringen en schreef Ver van mijn bed, avonturen op het Arabisch schiereiland, over een hedendaagse vorm van slavernij en mensenhandel.
Vlieger schrijft  een zogenaamd chick-lit verhaal over een soms wat naïeve blondine die naar het Midden-Oosten trekt. Ze schetst op een levendige en humoristische wijze de diversiteit van het Arabische leven, compleet met de hypocrisie die erbij hoort. Door haar open en directe manier van contact leggen met vrouwen krijgt ze naast informatie over de politieke en veelal corrupte structuur in deze landen ook  inzicht in de vele gezichten van de sharia en de kracht van onderdrukte vrouwen. Ze zegt zelf over dit boek dat het meeste waar gebeurd is; ze heeft alleen diverse bronnen moeten beschermen en daardoor sommige dingen anders opgeschreven dan ze in werkelijkheid plaatsvonden.  Het resultaat is een boek over uitgebuite, misleide en verkrachte meisjes én over het ontbreken van een fatsoenlijke rechtspositie.  Maar Ver van mijn bed  is meer nog een boek over seks en de zoektocht van de schrijfster naar de 'ware' man die haar niet bedriegt. Een nadeel van dit gefictionaliseerde verslag op basis van het interessante en belangrijke onderzoek is dat het wel erg veel om Antoinette en haar vriendjes gaat, waardoor soms de dienstmeisjes waar het om gaat naar de achtergrond verdwijnen.

Omdat volgens Vlieger proefschriften vaak in bureaulades verdwijnen heeft ze besloten een idealistisch ingestelde onderneming op te richten: The Green Nanny, een bureau dat de au pair positie van vrouwen beschouwt als micro-krediet en als mogelijkheid om talentvolle vrouwen uit kansarme landen omhoog te helpen op de sociale ladder.

Antoinette Vlieger studeerde rechten en volgde talrijke vakken in culturele antropologie, economie, Arabisch en politicologie van het Midden-Oosten.


Lennie Haarsma, juli 2013



Euforie - Christiaan Weijts

Uitgeverij De Arbeiderspers 2012





Christiaan Weijts wilde een roman schrijven tegen de achtergrond van de financiële crisis. 'Dan kom je al snel uit bij een architect als hoofdpersoon. Elke economische crisis merken architecten het eerst en het langst. Bovendien zijn architecten erg interessante mensen, want zij moeten veel weten van kunst en ontwerpen. Je bent een alfa en bèta ineen. En bovendien houd ik van boeken die een tijdsbeeld geven,' aldus de schrijver in een interview in de NRC.

In Euforie wordt architect Johannes Vermeer ('vermoedelijk familie van') opgevoerd. Hij wordt op een zonnige dag in juli aangehouden als hij met een geleend busje door Den Haag rijdt. Een politieagent leidt hem een tramtunnel binnen waar zich een ramp heeft voltrokken. Bij een aanslag van islamitische terroristen zijn ruim veertig doden gevallen. Vermeer helpt bij de reddingswerkzaamheden en, om redenen die hij zelf niet helemaal begrijpt, verzwijgt hij zijn rol bij deze werkzaamheden. Vermeer's architectenbureau is een van de vier gegadigden die de opdracht krijgen een nieuw gebouw te ontwerpen op de plek waar de bomaanslag een gat sloeg in de Haagse binnenstad. Het volk zal uiteindelijk in een referendum bepalen welk ontwerp wordt gekozen. Vermeer laat zich bij zijn ontwerp inspireren door bouwwerken en ideeën uit de oudheid, waarbij hij gebruik maakt van harmonie-opvattingen van oude kunstcritici als Vitruvius, bekend van De Architectura, en Vasati. Maar de klassieke waarden strijden met de huidige eisen van functionaliteit en economie. Deze gedachte is in de gehele roman aanwezig. De titel van het boek verwijst naar welzijn en geluk, maar ook naar het Griekse Eu (goed) en Foreien (dragen). Het ontwerp van Vermeer moet het leed van de 43 doden dragen. Hij verbindt 'het goede' met de wereld van vandaag.

Naast een maatschappelijke roman is Euforie ook een Bildungsroman waarin de jonge Vermeer zich bevindt in het schemergebied van jeugd en volwassenheid, kennis maakt met klassieke muziek en literatuur en waarin de jeugdliefde Isa een belangrijke rol speelt.
De stijl van Euforie is lichtvoetig, soms stijgt de spanning en de afloop is niet geheel voorspelbaar. De schrijver waaiert in zijn boek breed uit over talrijke maatschappelijke kwesties: macht van de media, fraude, privacy, duurzaamheid en commercialisering. Dat maakt dat in Euforie de columnist en schrijver Weijts dicht bij elkaar liggen.

Christiaan Weijts (1976) schreef in 2006 de alom bekroonde roman Art. 285b, waarvoor hij de Anton Wachterprijs en de Gouden Ezelsoor kreeg. In 2008 verscheen Via Capello. Dit boek leverde hem de Gerard Walschap Literatuurprijs op. In 2009 schreef hij de novelle De etaleur.
Hij schrijft columns voor NRC Handelsblad, Nrc.next en De Groene Amsterdammer.


Lennie Haarsma, januari 2013



In tijden van afnemend licht - Eugen Ruge

Uitgeverij de Geus 2012





'Markus had geen zin erop door te gaan, hij merkte dat mams hem weer wilde overhalen, maar hij vond die gebedsdiensten voor de vrede gewoon afschuwelijk, dat 'elkaar bij de hand pakken en samen zingen', dat hele gedoe, en na afloop lag iedereen op het erf te maffen, maar eerst zetten ze het op een zuipen en pisten ze tussen de tomaten. Voor een betere DDR. Hoe die er moest komen, bleef ondertussen een raadsel.'
Markus is de zoon van Alexander, het alter ego van de in 1954 in Rusland geboren en in Oost-Duitsland opgegroeide schrijver Eugen Ruge. Hij was al achter in de vijftig toen hij zijn debuutroman In tijden van afnemend licht schreef, over de ondergang van de DDR aan de hand van zijn eigen familiegeschiedenis. De roman beschrijft een halve eeuw Duitse geschiedenis tussen 1952-2001, gedrapeerd rondom liefde en leed van de acht leden van de Duitse familie Umnitzer, verdeeld over vier generaties. Elk van de twintig hoofdstukken heeft een eigen hoofdpersoon, speelt in verschillende tijden en wordt verteld vanuit een ander perspectief op de Duitse geschiedenis.
Cruciaal in het boek is de datum 1 oktober 1989. Grootvader Wilhelm is 90 geworden en zijn verjaardag wordt groots gevierd. Terwijl buiten de roep om vrijheid en democratie steeds luider klinkt en het niet lang meer duurt voordat de Muur valt, eindigt de verjaardag van Wilhelm in een grote chaos. Een andere gebeurtenis die telkens terugkomt, is de viering van Kerstmis. Schoondochter Irina hecht aan tradities en wil in 1991 nog één keer Kerstmis vieren zoals het volgens haar hoort. Maar dat er tussen 1976 en 1991 een en ander is gebeurd, blijkt alleen al uit de ingrediënten voor de kloostergans. Dat ze in de supermarkt per ongeluk whisky in plaats van cognac heeft gekocht, is niet alleen schrijnend maar ook veelzeggend. Haar ondergang, de ondergang van de hele familie Umnitzer, loopt parallel met de ondergang van de DDR. In 1991 is de Muur gevallen, Irina´s zoon Alexander woont ver weg, het socialisme heeft plaats gemaakt voor het kapitalisme, Irina en haar man Kurt dreigen hun huis uit te moeten en Irina is aan de drank. En het kerstfeest wordt een drama.
De titel van dit gezins-epos slaat op het afnemen van het stralende licht dat de communistische utopie beloofde. Met het boek wil Ruge geen politieke boodschap afgeven. Hij wil laten zien hoe het leven was, destijds in de DDR. Zonder rancune, maar ook zonder Ostalgie. Niet met een bijtend sarcasme, maar met milde ironie. Ook kiest hij bewust voor sober taalgebruik in zijn roman: 'Het klinkt misschien pathetisch, maar ik vind het noodzakelijk om na Auschwitz in een sobere taal te schrijven. De ergste dictators hanteren doorgaans de bloemrijkste taal. Ik verweer me tegen een taal die zichzelf optut en haar eigen schoonheid celebreert. Ik streef naar een taal die gaat glanzen vanuit de voorwerpen die ze beschrijft en die niet zelf schittert.'
In tijden van afnemend licht kent humor, is vernuftig dramaturgisch opgebouwd en vertelt aan de hand van dialogen wat er speelt. Naast het boeiende relaas van de uit vier generaties bestaande familie Umnitzer verweeft Ruge de wereldgeschiedenis in zijn boek, zoals de armoede in Rusland en de uitwassen van de Communistische revolutie.

Eugen Ruge (1954) werd geboren in Rusland. Hij is auteur, regisseur en vertaler. Zijn debuutroman In tijden van afnemend licht werd onderscheiden met de Alfred Döblinpreis, de Aspekte Literaturpreis en de Deutscher Buchpreis, de grootste literaire prijs van Duitsland.


Lennie Haarsma, januari 2013



Van het erf af, de trek van boerendochters naar de stad en de honger naar landleven

Door Sietske Dijkstra en Lia van Doorn (red.), 2012, uitgeverij de Graaff





Veel boerendochters verkozen de afgelopen decennia een bestaan in de stad boven het leven op de boerderij. Over hun boerenafkomst hulden ze zich lange tijd in zwijgen. Want naast trots op hun afkomst, was er soms ook gêne voor het 'nest met een geurtje'.
Aafke Boerhorst is Texelse aan de overkant. Ze bracht haar jeugd door op een koeien- en schapenboerderij op Texel. Op haar achttiende vertrok ze naar de vaste wal; zo ging dat met boerendochters die door wilden leren. Volgens haar zijn de boeren op Texel vrijer en minder aangepast dan boeren op het vasteland. Ook was haar vader anders dan de doorsnee boer: de man zat te lezen als de andere boeren allang naar bed waren. Aafke is een van de tien boerendochters die hun achtergrond als boerendochter beschreven in de bundel Van het erf af, de trek van boerendochters naar de stad en de honger naar landleven.
Wie zijn zij eigenlijk, deze boerendochters? In hoeverre heeft hun jeugd op de boerderij deze vrouwen gevormd? Zijn ze nog steeds boerendochter of zijn ze import geworden? De vrouwen verhalen over het reilen en zeilen in het boerengezin. Hun biografieën schetsen niet alleen hun persoonlijke verhaal, maar geven ook een tijdsbeeld van het platteland in de jaren vijftig tot tachtig van de vorige eeuw.
In de epiloog wordt geconstateerd dat dé boerendochter niet bestaat. Ook zijn er verschillen tussen dochters die afkomstig zijn van een voorname herenboerderij en vrouwen die opgroeiden op een kleine boerderij met arme grond of gehuurd land. De overeenkomstige kenmerken zijn groter: deze vrouwen staan vaak ten dienste van anderen en werken graag in of vanuit een collectief. Het zijn harde werkers, ze hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zijn niet bang zijn om initiatief te nemen. In de gezamenlijke zoektocht naar hoe deze vrouwen als kind en opgroeiend meisje waren vonden allen iets terug van de oude (gast) vrijheid en oude waarden van het boerenleven van hun jeugd.

Aafke gaat nog steeds iedere maand een weekend naar Texel. 'Ik ben een stadsmens geworden, maar ik zou niet zonder de natuur kunnen, want ik ben nog steeds een kind van het eiland. Het kneuterige van vroeger is bijna verdwenen, de boerenbedrijven van toen zijn grootschalige bedrijven geworden. Alleen de duinen en de zee, die zijn hetzelfde gebleven!'

De bundel Van het erf af biedt een bijzondere kijk op hoe boerendochters hun afkomst ervaren en geeft door de persoonlijke verhalen inzicht in de vele veranderingen die zich op het platteland hebben voorgedaan.


Lennie Haarsma, november 2012



Villa Triste - Lucretia Grindle

Uitgeverij A.W.Bruna 2012





Aan het eind van de Tweede wereldoorlog waren meer dan 200.000 Italianen actief in het verzet tegen de Duitsers. Zo'n 55.000 van hen waren vrouwen en daarvan behoorden er 35.000 tot de partigiane combattenti, partizanenstrijdsters. Op basis van hun verhalen is de indrukwekkende literaire thriller Villa Triste gebaseerd.

Het is 1943 in Florence als Caterina Cammacio haar bruidsjurk past. Ze werkt in het ziekenhuis als leerling-verpleegster en wacht op haar verloofde Lodovico die als arts binnenkort op verlof komt uit Noord-Afrika. Over twee maanden zullen ze gaan trouwen. Haar zus Isabella en haar broer Enrico raken actief betrokken in het ondergrondse verzet van een groep partizanen. Deze groep bestaat voornamelijk uit burgers, die verzet plegen tegen de heersende fascisten en Duitsers. Caterina wil er in eerste instantie niets mee te maken hebben, maar door de sterke familieband raakt ze ook betrokken bij het verzet en bij het radionetwerk in Villa Triste. Dit netwerk wordt verraden en de beide zussen worden gedwongen een beslissing te nemen die jarenlang zal doorwerken. Al die tijd houdt zij minutieus een dagboek bij. De tweede verhaallijn speelt zich ook in Florence af, maar dan ruim 40 jaar later. Inspecteur Alessandro Pallioti moet een moordzaak op een oude man oplossen, die voor verzetsleden uit de Tweede wereldoorlog een ware held was. De man is doodgeschoten en zijn mond is volgepropt met zout. Als het dagboek van Caterina bij het overige bewijsmateriaal wordt gevonden, komt niet alleen de geschiedenis van het verzet en het leven van beide zusjes boven, maar blijkt de moordzaak gecompliceerder te worden.

Villa Triste beschrijft fictieve personages op een meeslepende en invoelbare manier. Doordat het boek gebaseerd is op levens van echte mensen en gebeurtenissen geeft Lucretia Grindle de lezer een bijzondere kijk op deze, voor veel mensen, onbekende periode uit de geschiedenis van Italië. Op de vraag waarom de schrijfster voor fictie heeft gekozen antwoordt ze: 'Ik wilde kijken naar hoe gewone mensen reageren in heel ongewone situaties. Ik vroeg me af wat moed is en hoe je die uit jezelf tevoorschijn haalt. Het radionetwerk in Villa Triste heeft echt bestaan en is ook verraden. Niemand weet door wie en om daar wel een antwoord op te vinden kunnen we ons tot de fictie wenden.'

Villa Triste kenmerkt zich door een ingetogen schrijfstijl, het is niet echt een thriller, maar wel een spannend boek met een onverwachte ontknoping. Lucretia Grindle schreef eerder de psychologische thriller Nachtschimmen en in 2006 verscheen haar eerste inspecteur Pallioti- roman, die nog niet is vertaald. Villa Triste is haar derde roman. Zij is journaliste geweest in Engeland, Canada en Massachusetts. Momenteel woont zij afwisselend in Engeland en Amerika.


Lennie Haarsma, augustus 2012



Er is hier niemand, behalve wij allemaal - Ramona Ausubel

Uitgeverij Meulenhoff





Wat weten we af van de Jodenvervolging in Roemenie eind jaren dertig? Wat betekent het voor mensen die toen op de vlucht gingen? In Er is hier niemand, behalve wij allemaal verbeeldt kleindochter Ramona Ausubel de geschiedenis van haar eigen Joodse oma die het geweld van de Tweede Wereldoorlog ontvluchtte. Het resultaat is het klassieke emigrantenverhaal, gecombineerd met de beschrijving van de betovering van een gemeenschap die besluit voor zichzelf een nieuwe wereld te creëren, vol magie en hoop. Het is 1939 en berichten over de verschrikkingen van de oorlog bereiken ook het afgelegen Roemeense dorpje Zalischick. Door de ogen van de jonge Lena, een jonge moeder, zien we hoe de dorpelingen het lot in eigen hand nemen. De hechte gemeenschap probeert aan de Holocaust te ontkomen door haar eigen geschiedenis opnieuw uit te vinden. Maar de realiteit haalt hen in en Lena moet vluchten om haar eigen leven en dat van haar twee kinderen te redden.

Ausubel vertelt een levendig en tegelijk dromerig verhaal met veel pijnlijke passages . Zij schrijft over liefde, verlies en wanhoop. Het meest opvallend van het boek is de verbeelding. De magie maakt het boek niet heel gemakkelijk leesbaar. De schrijfster is vooral een verhalenvertelster. Om haar boek te schrijven voerde ze vele gesprekken met haar grootmoeder, bestudeerde ze het Oude Testament opnieuw en zocht het gebied van haar grootouders op.

Ramona Ausubel studeerde aan de University of California en publiceerde korte verhalen in o.a. The New Yorker. Hiermee won ze diverse prijzen. Er is hier niemand, behalve wij allemaal is haar debuutroman.


Lennie Haarsma, augustus 2012



Kinderen van het ruige land - Auke Hulst

Uitgeverij Meulenhoff, 2012





'Als Kai terugdacht aan zijn jeugd, bleek het verleden te zijn ingedikt tot een paar groteske scenes. De dood van zijn vader en dat hij 's ochtends in lachen was uitgebarsten. De zomer dat Jacques voor de deur had gestaan met een zak patat. De belastingformulieren die verstopt waren in de kofferbak van de lelijke eend. Wat restte was een handvol gestileerde verhalen die hij, op weg voor een reportage of interview, vertelde aan meisjes in de trein. Veel beter dan de scenes herinnerde hij zich het land. Instinctief kon zijn lichaam zich nog vormen naar de geheime doorgang tussen Vijver en Bult. Hij herinnerde zich de indianenpaden. Hoeveel voetafdrukken had hij in dat decor achtergelaten?' … 'Het Ruige Land omvatte honderden hectares landbouwgrond, maar hoe dichter je bij hun huis kwam, hoe meer er braak lag. Het huis zelf stond in een bos dat bandeloos woekerde. Er lag een netwerk van sloten omheen: een gordel die de grens markeerde tussen de wildernis en het aangeharkte Daarbuiten.'

Kinderen van het ruige land is de autobiografische roman van Auke Hulst, die we vooral kennen als vaste recensent van NRC Handelsblad. Het boek is gebaseerd op zijn eigen jeugd en op de dagboeken van zijn moeder. De schrijver brengt de teloorgang in kaart van een familie- die ten goede en ten kwade- buiten de werkelijkheid staat. De oudste is Kurt: een notoire pestkop die vooral troost zoekt in eten. Kai is eigenwijs en heeft last van haatgevoelens ook ten opzichte van zichzelf. Shirley Jane is de oudste dochter; zij voelt zich erg verantwoordelijk om enige orde te brengen in het anarchistische kinderparadijs. De jongste Deedee is een nakomertje. Zij heeft haar vader nooit gekend en nog lange tijd alleen met haar moeder gewoond. Het gezin woont op het platteland in het noorden van ons land in een gebied dat het Ruige land wordt genoemd. Moeder is zeer levenslustig, omringt zich met telkens een andere minnaar en krijgt – mede door de leugens die zij telkens verzint- voortdurend schuldeisers op haar dak. In huidige termen zou je van verwaarlozing van de kinderen spreken. Een belangrijk thema van het boek is hoe ieder van de kinderen het hoofd weet te bieden tegen een dergelijke veelal onveilige opvoedingssituatie, die qua toekomst tenminste één overeenkomst heeft: ze konden uit de wildernis vertrekken, maar de wildernis zat in hen: ingesleten, onuitwisbaar. Het boek ontroert, kent geestige beschrijvingen en beschrijft op overtuigende wijze hoe groot de loyaliteit van kinderen aan hun ouders is.

Auke Hulst (1975) schrijft als journalist voor NRC, Vrij Nederland en de Standaard. Hij schreef eerder een tweetal boeken: Jij en ik en alles daar tussenin in 2006 en Wolfskleren in 2007. Samen met tekenaar Raoul Deleo schreef hij het reisboek De eenzame snelweg. Kinderen van het ruige land is zijn meest autobiografische boek. Auke Hulst maakt deel uit van de popgroep De meisjes, waarvan begin 2011 het eerste album uitkwam, getiteld Beter dan niets.


Lennie Haarsma, augustus 2012



Een fatale primeur - Marjolijn Uitzinger





'Het is 1987. Als Einsatzgruppenarbeiter van het Ministerium für Staatssicherheit is het zijn taak in het Operationsgebiet, oftwel het 'niet socialistische buitenland' en met name West-Duitsland, succesvolle acties uit te voeren tegen de vijand en diens achterland. De praktische training bij de Stasi-eenheden was hem op het lijf geschreven. Hij is in topvorm. Onzekerheden kent hij niet. Het is vanzelfsprekend dat vijanden van het socialisme worden opgeruimd, punt uit.'

Het Stasi-verleden blijft de gemoederen in Duitsland en daarbuiten bezighouden. In de realiteit anno 2012 en in fictie.
In de literaire thriller Een fatale primeur is het 2005. Berlijn is het speelveld waar Jur van Zeijl al enige tijd als journalist werkzaam is. Hij is bezig met een opzienbarend en spannend onderzoek als de jonge journaliste Sam Coorenvaar door haar Nederlandse baas ook naar Berlijn wordt gestuurd om daar het culturele nieuws te verslaan voor een Nederlandse krant. Jur maakt Sam wegwijs in het hippe Berlijn . Daar komt abrupt een einde aan als Jur op duistere wijze verongelukt. Sam zet zijn onderzoek voort en krijgt te maken met mensen die er geen belang bij hebben dat het Duitse Stasi-verleden en hun rol daarbinnen wordt opgerakeld. Voor de correspondente geldt dat ze tijdens haar onderzoek haar mening over de DDR én over de liefde moet bijstellen.

Niets is wat het lijkt in spannend Berlijn, waar Een fatale primeur zich afspeelt. Marjolijn Uitzinger weet met haar vlotte schrijfstijl, een uitstekend gevoel voor sfeertekening en historisch besef de lezer mee te nemen naar de ontknoping.

Marjolijn Uitzinger woont en werkt in Berlijn. Zij is Nederlandse journaliste en presenteerde bekende radio-en televisieprogramma's zoals In de Rooie Haan en Met het oog op morgen. Momenteel leidt zij ook congressen en conferenties met name in de sfeer van de overheid en de non-profitsector. Zij schreef in 2009 samen met Margriet Brandsma Waar is de muur? Verhalen over Berlijn. Over hoe Oost-en West- Duitsers op hun leven terugkijken voor en na de Muur.


Lennie Haarsma, juli 2012



De fatale toewijding van verdachte X - Keigo Higashino





'Ishigami keek naar het gezicht van de dode man. Ik moet hen beschermen, dacht hij. Iemand als hij zou nooit meer zo'n kans krijgen op een hechte band met deze mooie vrouw. Dit was het moment om al zijn kennis en kracht te mobiliseren en hen te behoeden voor onheil.' Het verhaal is simpel: ex-man valt vrouw Yasuko en haar dochter - die niet van hem is - lastig. Als hij haar dochter bedreigt slaan bij haar de stoppen door en vermoordt zij hem met het snoer van een verwarmingselement. Buurman Ishigami , een briljant wiskundeleraar, vangt alles op door de dunne muren en helpt hen door het lijk te verwijderen en een alibi te bedenken in de vorm van een bijzonder intelligente val, waar zelfs de slimste politieman in zal trappen. 'Ishigami sloot zijn ogen. Dat deed hij altijd als hij werd geconfronteerd met een moeilijk wiskundig probleem.'
Maar nu waren het geen wiskundige formules die zijn brein bezighielden, maar probeert hij Yukama, een geniale jaargenoot van hem die de politie helpt bij het oplossen van de moord, om de tuin te leiden. In het verleden deelden Yukama en hij het streven om alles in deze wereld logisch te onderbouwen, maar hun benaderingen stonden lijnrecht tegenover elkaar. Op basis van observatie, gesprekken en ondervragingen volg je als lezer beide mannen in hun hedendaagse strijd. Een strijd tussen logica en warmbloedige harten, waar toewijding volkomen misplaatst blijkt te zijn. Waarbij iedereen lijdt en uiteindelijk niemand wint.
De fatale toewijding van verdachte X is spannend, heeft een geheel eigen stijl, kent een hartverscheurende ontknoping en is behalve een thriller een prachtig liefdesverhaal.
Keigo Higashino is een van de bekendste en best verkochte auteurs in Japan. Met De fatale toewijding van verdachte X - geschreven in 2005 en nu in het Nederlands vertaald - won hij de prestigieuze Naoki-prijs, het Japanse equivalent van de Man Booker Price. Van dit boek werden al 2 miljoen exemplaren verkocht in Japan.


Lennie Haarsma, juli 2012



De hemelverdiener - Ayad Akhtar





Religie kan complex zijn voor jongeren. Dat geldt zeker voor de Amerikaanse hoofdpersoon Hayat uit De hemelverdiener, de recente roman van de in Pakistan geboren schrijver Ayad Akhtar. Hayat's trouw aan de islam neemt radicale vormen aan, terwijl dat niet echt zijn bedoeling is. Pas als de ernstige gevolgen duidelijk worden komt deze puber tot inzicht en probeert hij afstand te nemen van zijn geloof. Een dergelijk dilemma maakt De hemelverdiener tot een hoogst actueel en interessant boek.

'Het zien van haar naaktheid was verkeerd. Dus naaktheid was verkeerd. Dus was mijn eigen naaktheid ook verkeerd… Zelfs onder de douche wilde ik niet zien wat er tussen mijn benen zat. Ik wijdde mij met dubbele ijver aan mijn studie van de Koran. Het was in die tijd dat ik het besluit nam een hafiz te worden.'
Hayat is de enige zoon van Pakistaanse ouders. Zijn vader moet niets hebben van de islamitische cultuur. Hayat's moeder en haar vriendin Mina houden daarentegen graag vast aan hun geloof. Hayat is zeer onder de indruk van Mina en is heimelijk verliefd op haar. Hij hoort dat Mina wil trouwen met een joodse Amerikaan. De komst van een jood valt niet goed in de lokale islamitische gemeenschap. Uit de Koran blijkt immers dat de joden altijd al kwaadwillig zijn geweest jegens de islam: 'Het was al erg genoeg dat ze de waarheid van de leer van onze Profeet weigerden te erkennen, maar bovendien zwoeren ze tegen hem samen en sloten ze bondgenootschappen met zijn vijanden, waarbij sommigen het zelfs op zijn leven gemunt hadden. Het was daarom, las ik in de voetnoten, dat Mohammed zich uiteindelijk tegen de joden van Medina keerden.' Geleidelijk radicaliseert Hayat in zijn geloofsovertuiging. In de ogen van zijn vader verandert hij volledig. Wanneer Mina het gezin verlaat en uiteindelijk zwicht om met een conservatieve islamiet te trouwen, wordt Hayat zo door jaloezie getroffen dat zijn gedrag tot rampzalige gevolgen leidt.

De hemelverdiener is een roman waarin zowel de mooie als tragische kanten van het geloof worden belicht. Het gaat ook over de verdeeldheid in een gezin en de spanning tussen het belang van tradities en het leven in een land dat andere eisen stelt. De schrijver maakt met zijn debuut de weg vrij voor een discussie over radicale geloofsovertuiging.

Ayad Akhtar is in Amerika geboren als kind van Pakistaanse ouders. Sinds 1999 woont hij in New York, waar hij naast zijn acteerwerk ook schrijft. De hemelverdiener is zijn eerste roman, die nog voor verschijnen aan vele internationale uitgevers werd verkocht.


Lennie Haarsma, april 2012



Vera Gran, de zangeres van het getto van Warschau - Agata Tuszynska





Met Vera Gran, de zangeres van het getto van Warschau, heeft de Poolse acteur Agata Tuszynska een interessante biografie geschreven over de joodse zangeres Vera Gran, die eigenlijk Weronika Grynberg heette. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zong ze in het joodse getto van Warschau. Daarna werd ze voor eeuwig achtervolgd door geruchten over collaboratie. Ze zou in het getto voor de Gestapo hebben gezongen en tijdens de oorlog veel geld hebben verdiend. Na de oorlog zwierf de zangeres een poos over de wereld om uiteindelijk in Parijs te gaan wonen. Haar stem leek op die van Edith Piaf en ze trad onder meer op met Charles Aznavour.

Tuszynska trok 3 jaar met Vera Gran op, bestudeerde nagelaten documenten, zocht de nog schaarse overlevende getuigen op en dook de archieven in, op zoek naar tastbare bewijzen die Vera Gran haar vertelde. Ze legde een groot inlevingsvermogen aan de dag om in het hoofd van de zangeres te kruipen en zich af te vragen hoe zijzelf in de gegeven omstandigheden zou hebben gehandeld. Het leverde Tuszynska meer nieuwe vragen dan echte antwoorden op. Heeft Vera Gran echt gecollaboreerd? Hoe komt het dat de pianist, wiens levensverhaal door Roman Polanski werd verfilmd, nergens Vera Gran vermeldt, hoewel ze beweert dat ze vaak met hem optrad? Tuszynska beschrijft de laatste levensjaren van Vera Gran als volgt: 'Ze zit op haar bed, voorovergebogen. Als een schildwacht bewaakt ze haar angst. Ze leed aan paranoia, zag overal vijanden, was vervuld van haat en wraakgevoelens jegens iedereen die haar kwaad had berokkend. Ze had geen enkele spiegel in huis, alleen haar oude concertaffiches. Ze schreef op het behang en in 2007 overleed ze.'

De biografe toont zich zeer humaan in de omgang met de onmogelijke, oude vrouw die Vera Gran is geworden. Uiteindelijk stelt zij zichzelf de vraag: 'En ik? Zou ik Vera na de oorlog werk hebben gegeven?' Op deze vraag komt geen antwoord. Dat is het mooie aan het boek. Je wordt erdoor aan het denken gezet over wat mensen elkaar kunnen aandoen en over dat wat geoorloofd is in oorlogssituaties , maar later tot morele vragen leidt. Agata Tuszynska is een Poolse auteur. Zij schreef een biografie over Isaac Bashevis Singer en een joodse familiegeschiedenis op basis van het verhaal van de gebeurtenissen in haar eigen familie.


Lennie Haarsma, april 2012



Het verhaal van mooi meisje - Rachel Simon

Uitgeverij Signatuur 2011






Als je zusje een verstandelijke beperking heeft, je vader in een weeshuis is opgegroeid en je een documentaire ziet over mensonterende beelden uit een inrichting, zijn er genoeg ingredienten voor een mooie roman. Een roman die je aan het denken zet over hoe de samenleving omgaat met mensen met een handicap. En belangrijker nog, die je een blik geeft in gedachten van hen die als 'zwakzinnig' behandeld worden.

Het in 1968. Lynnie is een jonge, blanke, stomme vrouw die samen met de dove, zwarte Homan leeft in een gesloten inrichting. Familie komt zelden op bezoek, de behandeling in de inrichting is mensonterend en voor Lynnie en Homan uitzichtloos. Lynnie is zwanger geraakt doordat ze is verkracht door een groepsleider. Lynnie en Homan worden verliefd op elkaar en slagen erin uit de inrichting te ontsnappen. Na dagenlang zwerven bevalt Lynnie van een dochter. Uitgeput kloppen ze aan bij een boerderij om onderdak te krijgen. Ze worden liefdevol opgenomen door de gepensioneerde weduwe Martha. Lynnie wordt door de politie opgepakt en weer naar de inrichting teruggebracht. Homan weet uit de handen van de politie te blijven. Voordat Lynnie door de politie wordt meegenomen, fluistert ze moeizaam twee woorden in Martha's oor: 'Verstop haar'. De hoofdpersonen uit het boek leiden daarna ieder hun eigen, moeilijke leven, waarin Lynnie en Homan al die jaren naar elkaar blijven verlangen. Lynnie in de inrichting, die uiteindelijk wordt ontmanteld waardoor ze in een kleinschalige woonvorm terecht komt en leert praten. Homan is voortdurend op de vlucht, maar ontvangt steun van veel mensen. Martha zorgt liefdevol voor Julia, zonder dat ze durft te vertellen dat Julia niet haar echte nichtje is. Het duurt veertig jaar voordat moeder, vader en kind worden herenigd.

Het verhaal van mooi meisje is een ontroerend en hartverwarmend boek over mensen die uit schaamte worden weggestopt en over onvoorwaardelijke vriendschap.

Rachel Simon putte voor haar roman Het verhaal van mooi meisje uit eigen ervaringen. Haar zus Beth-woonachtig in de staat Pennsylvania- heeft een verstandelijke beperking. Rachel heeft jarenlang weinig contact met haar. Als ze haar zus uiteindelijk beter leert kennen en samen met haar dagenlang meerijdt op stadsbussen realiseert ze zich dat ze veel van haar zusje kan leren. Door te zien hoezeer Beth omringd wordt door een hechte vriendenkring, waar zij alleen maar jaloers op kan zijn. Simon schreef hier eerder de bestseller Riding in the bus with my sister over, die werd verfilmd.


Lennie Haarsma, januari 2012



De dagboeken van Bernie & Ellis
Het verhaal van een Scheveningse liefde in oorlogstijd - Ellis Lehman & Shulamith Bitran





'Immers, eens komt de dag, dat ik haar dit dagboek kan overleggen en zij zich kan overtuigen, dat ik door deze mijn hart en mijn moeilijkheden volkomen bij haar uitgestort en opgebiecht heb. En zelfs wanneer ik een, twee of meer jaren lang steeds elke dag mijn gedachten en daden moet verklaren, zonder ooit iets van haar terug te horen, dan nog weet ik zeker, dat er bij mij geen sprake is van 'slijten' van mijn liefde. Integendeel, het groeit (…) voor mij is en zal Ellis Paraira ALLES betekenen. NU EN ALTIJD!'

'Ik zou wel naar Polen willen gaan om te werken, maar wij mogen daar helemaal niet WERKEN!!!! Ze maken ons daar DOOD!!! EN IK WIL NIET DOOD!!!

Beide citaten komen uit de dagboeken van Ellis Cohen Paraira en Bernie Spier en zijn geschreven op 4 en 5 augustus 1942. Ellis en Bernie wonen in Scheveningen en zijn zeventien jaar en smoorverliefd op elkaar als ze van elkaar worden gescheiden, omdat de familie van Ellis besloot onder te duiken. Ze spreken af een dagboek bij te houden zodat ze na de oorlog de tijd dat ze elkaar niet zagen weer samen kunnen beleven. Ze schrijven elkaar gepassioneerde en hartverscheurende dagboekbrieven. Ellis heeft delen uit haar dagboek 'gecensureerd'. Telkens als zij naar een nieuwe schuilplaats moet, gumt ze namen uit zodat mensen die haar familie helpen niet getraceerd kunnen worden. Bernie's teksten zijn doordrongen van een hartverscheurende uitzichtloosheid en een alom aanwezige dreiging.

Na de oorlog wacht Ellis op Bernie, maar Bernie keert niet terug. Ellis trouwt met een soldaat uit Palestina. Op haar trouwdag ontvangt zij met de post het dagboek van de in Auschwitz vermoorde Bernie. 65 jaar later lukt het Ellis dochter Shulamith om samen met Ellis de dagboeken te lezen en het verleden onder ogen te zien. Dagboekfragmenten van Ellis en Bernie worden chronologisch afgewisseld, aangevuld met commentaar en uitleg van de Ellis van nu en de hoofdstukken van de hand van haar dochter. Die doet verslag van het lezen en het vertalen van de dagboeken en de zoektocht naar informatie over Bernie en zijn lotgevallen.

De dagboeken van Ellis en Bernie zijn een belangrijk historisch monument. Ze geven een indringend beeld hoe het voelt om te moeten onderduiken, om te leven met angst en voortdurende bedreiging. Hoewel over het afschuwelijk lot van Joodse landgenoten maar weinig bekend was, schrijft een achttien jarig meisje helder en direct in haar dagboek dat ze weet dat Joden gedood worden. De dagboeken van Bernie vormen een trieste kroniek van het uitroeien van de Joodse gemeenschap in Scheveningen en de moeilijke rol van de Joodse Raad. De fascinerende kracht ligt vooral in het feit dat het allemaal echt gebeurd is.


Lennie Haarsma, januari 2012



Kind van een oorlog - Anne Wiazemsky

Uitgeverij Meulenhoff 2011






Een oorlog aangrijpen om los te komen van thuis. Genieten van gevaarlijke situaties in de gevechtslinies en eeuwig twijfelen over de juiste keuzes. Ben je gehoorzaam aan je ouders of geef je toe aan je wens om je leven in dienst te stellen van de oorlogsslachtoffers?

Claire Mauriac is werkzaam aan het front als chauffeuse voor het Rode Kruis. Ze vervoert gewonden en helpt bij het verzet. Vader en moeder Mauriac vinden dat hun dochter thuis moet komen. Claire wil niets liever dan strijd blijven voeren om maar niet naar Parijs terug te hoeven waar ze een huwelijk vreest en terug zal vallen in de rol van dochter van de beroemde schrijver Francois Mauriac.

Het is 1945 en Claire werkt en woont ondertussen met haar echtgenoot Yvan, de charmante Fransman van Russische huize, in het naoorlogse Berlijn. Het lukt haar niet altijd om mensen te helpen: 'Vanavond is ze bijzonder van streek door de dood van een vrouw die bloedvergiftiging had en die ze niet heeft kunnen redden. De vrouw was verscheidene malen verkracht door soldaten van het Sovjetleger en had geprobeerd abortus te laten plegen. Zoals zoveel anderen.'

In het verwoeste Berlijn kiest Claire een Duitse kliniek kiest om te bevallen van haar dochter. Ze wordt geconfronteerd met hoe de Duitsers zelf in het reine proberen te komen met het recente oorlogsverleden. 'Wat weet u van uw Duitse verloskundige? Heeft u zich niet afgevraagd wat hij tijdens de oorlog heeft gedaan? Waar hij was? Wat zijn rang was in het leger?', wordt haar gevraagd. 'Wat wilt u daarmee zeggen?' Het antwoord luidt: 'Helemaal niets. Hij is een uitstekende verloskundige , uw kind zal onder de beste omstandigheden worden geboren. Wij overwonnenen zijn er niet meer aan gewend dat de overwinnaars een beroep doen op onze talenten. Dat is alles.'

De roman Kind van een oorlog bestaat uit brieven en dagboekfragmenten, die de periode tussen augustus 1944 en januari 1947 behelzen. Claire's vertwijfeling tussen kiezen voor haar eigen vrijheid en voldoen aan de conventies van haar ouders worden in dit boek overtuigend weergegeven. Het boek is geschreven door Anne Wiazemsky (1947),de kleindochter van de franse Nobelprijswinnaar Francois Mauriac. Het is een intense roman over solidariteit, leven vanuit idealen en een hartstochtelijke, maar onmogelijke liefde. Wiazensky was als actrice te zien in talloze films. Daarnaast is ze regisseur en een veelbekroond schrijver.


Lennie Haarsma, januari 2012



Arthur & George - Julian Barnes,

Uitgeverij Atlas, Amsterdam/ Antwerpen, 2005, ISBN 9789047100584 (ipo)






Vorig jaar vierde de Britse schrijver Julian Barnes zijn zilveren jubileum als schrijver. In datzelfde jaar stond zijn laatste roman Arthur & George op de short list voor de Man Booker Price. Die prijs heeft hij jammer genoeg niet gekregen. Arthur & George is een knap in het Victoriaanse Engeland gesitueerde historische roman die gebaseerd is op de levens van twee historische figuren. De ene figuur is de schrijver Arthur Conan Doyle, de schepper van de beroemde detective Sherlock Holmes. De andere figuur is George Edalji, die door zijn onterechte veroordeling de aandacht trekt van Doyle. Vervolgens tracht hij George te rehabiliteren. Julian Barnes kwam de Edaljizaak op het spoor door het lezen van een boek over Dreyfus. De auteur was een Engelsman en hij vond het merkwaardig dat de hele wereld die Franse zaak kende, terwijl ook in Engeland niemand van George Edalhi heeft gehoord. Er zijn een aantal parallellen aan te wijzen in beide zaken. Ze gaan allebei over racisme, een onterecht veroordeelde tot dwangarbeid, een beroemd schrijver die te hulp snelt en belangrijk wetenschappelijk bewijs dat achteraf niets waard blijkt te zijn.

George Edalhi woont op het Engelse platteland waarin een burgerlijke atmosfeer heerst. Hij wordt van kindsbeen af gepest, gediscrimineerd en buitengesloten. Hij is de zoon van een Indiër, een Pars-dominee. Zijn moeder is Schotse. Obscene brieven, dreigementen en pesterijen gaan jarenlang door tot er in de omgeving enkele dieren worden gevonden die ernstig zijn verminkt. George, inmiddels afgestudeerd in de rechten, wordt hiervan beschuldigd en ondanks gebrekkige bewijsvoering uiteindelijk veroordeeld tot zeven jaar dwangarbeid. Hij brengt drie jaar door in de gevangenis en wordt dan vrijgelaten. Zijn reputatie als jurist krijgt het zwaar te verduren en zijn loopbaan als advocaat kan hij wel vergeten.
Ondertussen, lezen we in een ander deel van Engeland over de successen van de jonge arts en schrijver Arthur Conan Doyle. Met zijn creatie van Sherlock Holmes maakt hij meer los dan hij aanvankelijk had gehoopt en op persoonlijk vlak voert hij een innerlijke strijd met zijn verliefdheid op Jean en trouw aan zijn wettige, zieke echtgenote. Doyle raakt in diepe rauw na het overlijden van zijn vrouw. Als hij leest over de zaak Edjali raakt hij gefascineerd en is vastbesloten de onschuld van George te bewijzen.
De karakterschetsen van de beide mannen is fenomenaal. Met een groot psychologisch inzicht en droge humor worden we voorgesteld aan twee verschillende mannen die elkaar door omstandigheden leren kennen. De zelfverzekerdheid van Arthur Conan Doyle grenst aan arrogantie. Zijn optimisme en spirituele inslag staan in schril contrast met de nette, onzekere, onderdanige en flegmatieke George Edalji. Dit contrast is een van de krachten van het verhaal.

Barnes' stijl is vlot en erg humoristisch. Hierdoor lijkt deze geëngageerde roman minder lijvig en slaagt hij erin een op zichzelf niet bijster interessant verhaal boeiend te maken. 'Maak de waarheid doorzichtig en de moraliteit komt vanzelf.' Alleen al vanwege dit soort zinnen wil je meer gaan lezen van deze schrijver.
Het is Julian Barnes in Arthur & George gelukt een waar gebeurd verhaal in romanvorm te verpakken met als resultaat een integere, boeiende en prachtig geschreven roman over een beroemde affaire. Tegelijkertijd is het een verhaal over moraal, rassendiscriminatie, onmacht en gedrevenheid. Het boek levert tevens een goed gedocumenteerd portret op van Engeland aan het begin van de 20e eeuw.

Julian Barnes (1946) studeerde moderne talen en werkte als lexicograaf bij The Oxford English Dictionary Supplement. Vanaf 1972 schreef hij columns, artikelen en recensies onder pseudoniem. In 1980 verscheen zijn eerste roman onder zijn eigen naam: Metroland. In 1984 werd hij bekend bij het grote publiek met zijn derde roman Flauberts Parrot, eveneens genomineerd voor de toenmalige Bookerprice. In 1998 verscheen Engeland, Engeland over een gewiekste zakenman die een themapark wil opzetten rondom de Engelse identiteit. Barnes heeft diverse prijzen ontvangen: de Summerset Maugham Award, de Prix Medicis en de Prix Femina.
Samen met Martin Amis en Ian Mc Ewan wordt Barnes beschouwd als de heilige drie-eenheid van de Engelse letteren. Barnes' personages zijn doorgaans hoogopgeleide personen die moeizaam en verloren in het leven staan, dat zij maar niet kunnen doorgronden.


Lennie Haarsma, oktober 2006