Het Open Boek Texel

< Terug



Texelse Courant - 21 aug 2009


'Praat Tessels en ga er gewoon mee door'
 Veelgelezen verhalen van Gré Dros in boekvorm





'Ik gooi de skoffel op 't boetje', besloot Gré Dros haar toespraak bij de presentatie van het boek Ruumte skaadt niet, dat gisteren in Tusse de Banke het levenslicht zag. Ruim twintig jaar lang schreef ze over taalkundige kwesties en verzamelde ze Texelse verhalen en sèègies voor het tijdschrift van de Historische Vereniging. Nu ze 80 wordt (ze is maandag jarig), vond ze het tijd worden het wat rustiger aan te gaan doen en met de rubriek te stoppen. De schoffel kan aan de kant, het werk zit erop.

Steeds minder mensen spreken dialect, de tijd dat het Texels alleen nog in de tongval en in een paar handenvol staande uitdrukkingen voortleeft, is niet ver meer. 'Het gaat verdwijnen,' zei Dros in haar toespraak wat melancholisch. Maar ondanks haar realisme, weigert ze zich er zomaar bij neer te leggen. 'Tesselaars, geef het niet op! Praat Tessels en ga er gewoon, mee door. Dat doe ik ook,' hield ze haar toehoorders voor.

Ook met het boek draagt ze bij aan het zolang mogelijk voortleven van het dialect, net zoals ze dat deed, met de rubriek Tessels Prate in het tijdschrift van de Historische Vereniging. Sinds 1987 schreef ze meer dan 80 afleveringen. 'Over eigenaardigheden van het dialect, over de klank ervan, maar ook over oude liedjes, de taal uit haar kinderjaren, over sèègies, soute bóóne en boeskippe. In de latere periode lag het zwaartepunt meer op herinneringen, anekdotes en kleine verhalen. Over legendarische jutters, vliegende eb, kattenvreters en meer van dat moois,' somde uitgever Theo Timmer van Het Open Boek op. 'In de keuze van de anekdotes en verhalen kun je zien hoe Gré een voorliefde heeft voor volkswijze uitspraken en het laconieke, nuchtere karakter van de eilanders,' aldus Timmer, die uit de bijdragen een selectie maakte en daarvan een het boek samenstelde.

Tessels Prate werd een succes. Gerard Kuip, voorzitter van de Dialectgroep, vertelde altijd éérst deze rubriek te lezen. 'De rest van het blad kwam later wel.' De waardering bleek ook uit de tips en suggesties die de schrijfster van voorbijgangers op straat te horen kreeg. Het werd een belangrijke bron, samen met - vooral - de verhalen die ze bij de dialectgroep te horen kreeg. Belangrijk in het succes waren ook de illustraties van Monica Maas. 'Tessels is niet zomaar te begrijpen als je niet regelmatig dialect spreekt. Neem een uitdrukking als Het is met gien mes te besteeke. Maar als je daar dan dat overdreven dik geklede mannetje van Monica naast legt, zie je het in één blik,' prees Timmer.

Een flink deel van Maas' tekeningen staat in het boek. Een nog groter deel (zo'n vijftig) is op omvangrijk formaat tot en met woensdag te zien in Tusse de Banke. Op drie middagen leest Dros voor uit het boek: vrijdag, zondag 1 en dinsdag, steeds om 15.00 uur. Ze zal dat op haar bekende enthousiaste wijze doen, maar ook met een vleug weemoed.

De tijd vliegt voorbij. Om het met ommoe Kortenhoeve te zeggen: 'Je piest ers en je striekt je heer d'ers glad en 't is alweer eetestied', citeerde ze gisteren, om aan te geven dat ze maar moeilijk kan geloven dat ze alweer tachtig wordt - en dat terwijl ze zich haar jeugd in Den Hoorn als dochter van bakker Dros nog als de dag van gisteren herinnert. Ruumte skaadt niet is ingenaaid en gebonden, telt 116 pagina's en kost in de winkel € 12,50.


Joop Rommets